viernes, 2 de octubre de 2026

11. Jaufre Rudel. Lanquand li jorn son lonc en mai,

11. Jaufre Rudel. *

Secondo il testo ricostituito dallo Stimming (Der Troubadour Jaufre Rudel, sein Leben und seine Werke, Kiel, 1873, p. 51).

Geoffroi Rudel

Lanquand li jorn son lonc en mai,
m'es bels douz chans d'auzels de lonh, 
e quand me sui partitz de lai, 
remembram d'un amor de lonh: 
vauc de talan enbroncs e clis,
si que chans ni flors d'albespis 
nom platz plus que l'inverns gelatz. 
Jamais d'amor nom gauzirai, 
si nom gau d' est' amor de lonh,
que gensor ni melhor non sai 
vas nulha part ni pres ni lonh;
tant es sos pretz verais e fis, 
que lai el renc dels Sarrazis 
fos eu per lieis chaitius clamatz.
Iratz e gauzens m'en partrai, 
quan veirai cest' amor de lonh;
mas non sai coras la veirai,
car trop son nostras terras lonh; 
assatz i a pas e camis,
e per aisso nom sui devis;
mas tot sia cum a Dieu platz. 
Bem parra jois quan li querrai 
per amor Dieu l'alberc de lonh, 
e s'a lieis plai, albergarai 
pres de lieis, si ben sui de lonh; 
adoncs parral parlamens fis, 
quand drutz lonhdas er tant vezis, 
c'ab bels digz jauzira solatz.
Ben tenc lo senhor per verai, 
per qu'ieu veirai l'amor de lonh;
mas per un ben que m'en eschai, 
n'ai dos mals, car tant m'es de lonh. 
ai, car me fos lai pelleris,
si que mos fustz e mos tapis 
fos pels sieus bels huoilhs remiratz! 
Dieus que fetz tot quan ve ni vai
e formet cest amor de lonh, 
mi don poder, quel cor eu n'ai, 
qu'en breu veja l'amor de lonh
verajamen en locs aizis, 
si que la cambra el jardis 
mi resembles totz temps palatz. 
Ver ditz qui m'apella lechai 
ni desiran d'amor de lonh;
car nulhs autres jois tant nom plai 
cum jauzimens d'amor de lonh; 
mas so qu'eu vuolh m'es tant ahis! 
qu'en aissim fadet mos pairis, 
qu'ieu ames e non fos amatz.
Mas so qu' ieu vuolh m'es tant ahis!
totz sia mauditz lo pairis,
quem fadet qu'ieu non fos amatz!

* Biografia, secondo il testo dello Chabaneau (op. cit. p. 10):
Jaufres Rudels si fo molt gentils hom, princeps de Blaia; & enamoret se de la comtessa de Tripol, ses vezer, per lo gran ben e per la gran cortezia qu'el auzi dir de lieis als pelegrins que vengron d' Antiochia; e fetz de lieis mains bons vers ab bons sons, ab paubres motz. e per voluntat de lieis vezer el se crozet, e mes se en mar, per anar lieis vezer. et adoncs en la nau lo pres mout grans malautia, si que cill que eron ab lui cuideron que el fos mortz en la nau. mas tan feron qu'ill lo conduisseron a Tripol en un alberc com per mort. e fo fait asaber a la comtessa, e venc ad el al sieu lieich e pres lo entre sos bratz. et el saup qu' ella era la comtessa, si recobret lo vezer l'auzir el flairar, e lauzet Dieu el grazi queill avia la vida sostenguda tro qu'el l'ages vista. et en aissi el moric entrels braz de la comtessa; & ella lo fetz honradamen sepellir en la maison del Temple de Tripol. e poi en aquel meteis dia ella se rendet monga per la dolor que ella ac de lui e de la soa mort.

10. Marcabrus. A la fontana del vergier,

10. Marcabrus. *

Secondo il testo del Bartsch (Chrest. prov. p. 49).

Marcabrus, Marcabruns, Marcabrun, Marcabrunela,

A la fontana del vergier,
on l' erb' es vertz jostal gravier,
a l'ombra d'un fust domesgier,
en aiziment de blancas flors 
e de novel chant costumier, 
trobei sola, ses companhier, 
cela que no volc mon solatz.
So fon donzel' ab son cors bel, 
filha d'un senhor de castel; 
e quant eu cugei que l'auzel 
li fesson joi e la verdors, 
e pel dous terminis novel, 
e que entendes mon favel, 
tost li fon sos afars camjatz. 
Dels olhs ploret josta la fon 
e del cor sospiret preon. 
Jhesus, dis ela, reis del mon, 
per vos mi creis ma grans dolors, 
quar vostra anta mi cofon; 
quar li melhor de tot est mon
vos van servir; mas a vos platz!
Ab vos s' en vai lo meus amics, 
lo bels el gens el pros el rics; 
sai m' en reman lo grans destrics, 
lo deziriers soven el plors. 
ai mala fos, reis Lozoics, 
que fai los mans e los prezics, 
per quel dols m' es el cor intratz! 
Quant eu l' auzi desconortar, 
ves leis vengui jostal riu clar. 
bela, fi m' eu, per trop plorar 
afola cara e colors;
e no vos qual dezesperar, 
que cel que fai lo bosc folhar, 
vos pot donar de joi assatz.
Senher, dis ela, ben o cre 
que Deus aja de mi merce 
en l' autre segle per jasse,
quon assatz d' autres peccadors; 
mas sai mi tol aquela re
don jois mi crec; mas pauc mi te, 
que trop s' es de mi alonhatz.

* Biografia, secondo il testo dello Chabaneau (op. cit. p. 9): Marcabrus si fo de Guascoingna, fils d' una paubra femna que ac nom Maria Bruna...
Marcabrus si fo gitatz a la port d'un ric home, ni anc no saup hom quis fo ni don. e n'Aldrics del Vilar fetz lo noirir. apres estet tan ab un trobador, que avia nom Cercamon, qu'el comenset a trobar; & adoncx avia nom Panperdut; mas d'aqui enan ac nom Marcabrun. et en aquel temps non apellava hom canson, mas tot quant hom cantava eron vers. e fo mout cridatz et auzitz pel mon, e doptatz per sa lenga; car fo tant maldizens, que a la fin lo desfeiron li castellan de Guiana, de cui avia dich mout grant mal.

a la fin lo desfeiron li castellan de Guiana, de cui avia dich mout grant mal.