Mostrando entradas con la etiqueta Arnaldo Daniello. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Arnaldo Daniello. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de octubre de 2026

58. Dante. Purgatorio, XXVI, Tan m' abelis vostre cortes deman,

58. Dante.

Purgatorio, XXVI, 140-47; parole di Arnaldo Daniello, secondo la lezione proposta dal Witte (La divina commedia di D. Allighieri, Berlino, 1862).

De Vulgari Eloquentia, Dante.

Tan m' abelis vostre cortes deman,
Qu' ieu no-m puesc, ni-m vueil a vos cobrire. 
Je sui Arnaut, que plor, e vai cantan, 
Consiros vei la passada folor,
E vei iauzen la ioi qu'esper, denan. 
Ara vos prec per aquella valor,
Que vos guida al som de l' escalina
Sovenha vos a temps de ma dolor.

Lezione del Galvani (Oss. s. l. poes. d. trov. p. 474). 

Tan m' abelhis vostre cortes deman, 
Qu' ieu nom puesc ni vueilh a vos cobrire 
Jeu sui Arnautz que plor e vai cantan, 
Cossiros vei la passada folor,
E vei jauzen la joi qu' esper denan.
Ara us prec per aquella valor,
Que us guia al som ses duel e ses calina, 
Souvenha us a temps de ma dolor.

Lezione del Raynouard (Journ. d. sav. 1830, p. 67). 

Tan m' abellis vostre cortes deman,
Ch' ieu no me puosc ni m voil a vos cobrire; 
Jeu sui Arnaut che plor e vai cantan:
Consiros vei la passada follor,
E vei jauzen lo joi qu' esper denan. 
Ara vos prec per aquella valor,
Que us guida al som sens freich e sens calina, 
Sovegna vos a temprar ma dolor.

Lezione del Diez (Leb. u. W. d. Troub. p. 347). 

Tan m' abelis vostre cortes deman,
Que ieu no-m puesc ni-m vueil a vos cobrire.
Jeu sui Arnaut, que plor e vau cantan:
Car, sitot vei la passada folor,
Eu vei jausen lo jorn, qu' esper, denan.
Ara vos prec per aquella valor,
Que us guida al som de l' escalina, 
Sovegna vos a temps de ma dolor.

Lezione del codice di S. Croce.

Tant mabelis vostre cortes demant, 
Que ieu non vuolli ne puosch a vos cubrir. 
Jeu sui Arnaut, que plaur e vauch ciantant, 
Aysi quant vos vedes la spassada follour, 
Et vauch iausent le yor que es per denant. 
Ara vos prech per a quella valour
Que vos condus al som / d' esta - de la / scalina,
Sovenha vos a temps de ma dolour.

Lezione del codice di Berlino.

Tant m bellis vostre cortes demant
Che yo non puest ni luego ad vos cubrir.
Jo sui Arnaut, che plor e uau cantant
Ay si com vos veses la passada follor
Et vau gausent la yoie ch' es per denant. 
Ara vos preg per a chella volor
Che vous condus al sum d'esta scalina
Souenga vos ad temps de mon dolor.

Lezione del codice Vat. 3199.

Tam m' abbelis vostre cortois deman, 
Chieu non puous, ne vueil a vos cobrire. 
Jeu sui Arnaut, che plor, et vai cantan
Con si tost vei la spassada follor; 
Et vei giausen le ior che sper denan. 
Ara vus preu per achella valor
Che vus ghida al som do la scalina: 
Sovegnas vus a temps de ma dolor.

Lezione del codice Caetani.

Tant menbelis vostre cortois demant, 
Che ye ne puis ne vuel a vous coubrir. 
Ye suis Arnaut, que pleure et vois cantant
Consirant vois le spassee fallour,
Et vays joiant le jour qu' espoir danant. 
Hor vous prie per celle valour
Que vos condus al som d'esta scalina 
Sovegna vous au temps de mon dolor.

Tan m'abelis vostre cortes deman, 
qu'ieu no me puosc ni voill a vos cobrire.
Jeu sui Arnaut, que plor e vai cantan;
consiros vei la passada folor,
e vei iauzen la ioi qu'esper, denan.
Ara vos prec per aquella valor,
que vos guida al som de l'escalina, 
sovenha vos a temps de ma dolor.)

viernes, 2 de octubre de 2026

14. Arnaldo Daniello. L'aur' amara fals bruoills brancutz + Sols sui qui sai + Sim fos Amors,

14. Arnaldo Daniello. *

Secondo il testo ricostituito dal Canello (La vita e le opere del trovatore Arnaldo Daniello, Halle, 1883, pp. 105, 115, 117).

Arnaldo Daniello, Arnautz Daniels, Arnaud Daniel


L'aur' amara fals bruoills brancutz
clarzir quel doutz espeiss' ab fuoills
els letz becs del auzels ramencs 
ten balps e mutz pars e non pars, 
per qu'eu m'esfortz de far e dir plazers
a mains per liei que m'a virat bas d'aut,
don tem morir sils afans no m'asoma.
Tant fo clara ma prima lutz
d'eslir lieis, don crel cors los huoills, 
non pretz necs mans dos aigonencs; 
d'autra s'esdutz rars mos prejars, 
pero deportz m'es adauzir volers
bos motz ses grei de lieis don tant m'azaut,
qu'al sieu servir sui del pe tro c'al coma.
Amors, gara, sui ben vengutz,
c'auzir tem far, sim dezacuoills,
tals detz pecs que t'es mieills quet trencs,
qu'ieu soi fis drutz cars e non vars;
mal cors ferms fortz mi fai cobrir mains vers,
qu'ab tot lo nei m'agr'ops us bais al chaut
cor refrezir, que noi val autra goma.
Si m'ampara cill cuim trahutz
d'aizir si qu'es de pretz capduoills,
dels quetz precs c'ai dedins a rencs,
l'er fort rendutz clars mos pensars;
qu'eu fora mortz, mas fam sofrir l'espers
queill prec quem brei, c'aissom ten let e baut,
que d'als jauzir nom val jois una poma.
Doussa car, a totz aibs volgutz,
sofrir m'er per vos mains urguoills,
quar etz decs de totz mos fadencs,
don ai mains brutz pars e gabars;
de vos nom tortz nim fai partir avers,
qu'anc non amei ren tant ab meins d'ufaut,
anz vos desir plus que Deus cil de Doma.
Erat para, chans e condutz,
formir al rei qui t'er escuoills,
car pretz secs sai, lai es doblencs,
e mantengutz dars e manjars,
de joi lat portz, son anel mir, sil ders,
qu'anc non estei jorn d'Aragon quel saut
noi volgues ir, mas sai m'a'n clamat Roma.
Faitz es l'acortz, qu'el cor remir totz sers
lieis cui domnei ses parsonier Arnaut,
qu'en autr'albir n'es fort m'ententa soma.


Sols sui qui sai lo sobrafan quem sortz
al cor d'amor sofren per sobramar,
car mos volers es tant ferms et entiers
c' anc no s' esduis de celliei ni s' estors
cui encubic al prim vezer e puois:
qu' ades ses lieis dic a lieis cochos motz,
pois quan la vei non sai, tant l'ai, que dire.
D' autras vezer sui secs e d' auzir sortz,
qu' en sola lieis vei et aug et esgar;
e jes d' aisso noill sui fals plazentiers
que mais la vol non ditz la bocal cors; (la boca 'l cors: al)
qu' eu no vau tant chams, vauz ni plans ni puois
qu' en un sol cors trob aissi bos aips totz:
qu' en lieis los volc Deus triar et assire.
Ben ai estat a maintas bonas cortz,
mas sai ab lieis trob pro mais que lauzar
mesura e sen et autres bos mestiers,
beutat, joven, bos faitz e bels demors.
gen l' enseignet Cortesia e la duois,
tant a de si totz faitz desplazens rotz
de lieis no cre rens de ben si adire.
Nuills jauzimens nom fora breus ni cortz
de lieis cui prec qu' o vuoilla devinar,
que ja per mi non o sabra estiers
sil cors ses dirs nos presenta de fors;
que jes Rozers per aiga que l' engrois
non a tal briu c' al cor plus larga dotz 
nom fassa estanc d'amor, quand la remire.
Jois e solatz d' autram par fals e bortz, (autra 'm)
c' una de pretz ab lieis nois pot egar,
quel sieus solatz es dels autres sobriers.
ai si no l' ai! las! tant mal m' a comors!
pero l' afans m' es deportz, ris e jois,
car en pensan sui de lieis lecs e glotz:
ai Deus, si ja 'n serai estiers jauzire!
Anc mais, sous pliu, nom plac tant treps ni bortz
ni res al cor tant de joi nom poc dar
cum fetz aquel don anc feinz lausengiers
no s'esbrugic qu'a mi solses tresors.
dic trop? eu non, sol lieis non sia enois.
bella, per dieu, lo parlar e la votz
vuoill perdre enans que diga ren queus tire.
Ma chansos prec que nous sia enois,
car si voletz grazir lo son els motz
pauc preza Arnautz cui que plassa o que tire.


Sim fos Amors de joi donar tant larga
cum ieu vas lieis d' aver fin cor e franc,
ja per gran ben nom calgra far embarc,
qu' er am tant aut quel pes mi poia em tomba;
mas quand m' albir cum es de pretz al som
mout m' en am mais car anc l' ausiei voler,
c' aras sai ieu que mos cors e mos sens
mi farant far lor grat rica conquesta.
Pero s' ieu fatz lonc esper no m' embarga,
qu' en tant ric luoc me sui mes e m' estanc
c' ab sos bels digz mi tengra de joi larc,
e segrai tant qu' om mi port a la tomba,
qu' ieu non sui ges cel que lais aur per plom;
e pois en lieis nos taing c' om ren esmer
tant li serai fis et obediens
tro de s' amor, sil platz, baisan m' envesta.
Us bons respieitz mi reven em descarga
d' un doutz desir don mi dolon li flanc,
car en patz prenc l' afan el sofr' el parc
pois de beutat son las autras en comba,
que la gensser par c' aia pres un tom
plus bas de liei, qui la ve, et es ver;
que tuig bon aip, pretz e sabers e sens
reingnon ab liei, c' us non es meins ni 'n resta.
E pois tant val, nous cujetz que s' esparga
mos ferms volers ni qu' eisforc ni qu' eisbranc,
car eu no sui sieus ni mieus si m' en parc,
per cel seignor queis mostret en colomba :
qu' el mon non ha home de negun nom
tant desires gran benanansa aver
cum ieu fatz lieis, e tenc a noncalens
los enoios cui dans d'amor es festa.
Na Mieills-de-ben, ja nom siatz avarga,
qu' en vostr' amor me trobaretz tot blanc,
qu' ieu non ai cor ni poder quem descarc 
del ferm voler que non hieis de retomba; 
que quand m' esveill ni clau los huoills de som 
a vos m' autrei, quan leu ni vau jazer;
e nous cujetz queis merme mos talens, 
non fara jes, qu' aral sent en la testa.
Fals lausengier, fuocs las lengas vos arga 
e que perdatz ams los huoills de mal cranc, 
que per vos son estraich cavail e marc, 
amor toletz c' ab pauc del tot non tomba; 
confondaus Dieus que ja non sapchatz com, 
queus fatz als drutz maldire e vil tener; 
malastres es queus ten, desconoissens, 
que peior etz qui plus vos amonesta. 
Arnautz a faitz e fara loncs atens, 
qu' atenden fai pros hom rica conquesta.

* BIOGRAFIA, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 13): 
Arnautz Daniels si fo d'aquella encontrada don fo n'Arnautz de Marueill, de l'evescat de Peiregorc, d'un castel que ac nom Ribairac; e fo gentils hom. et amparet ben letras e fetz se joglars e deleitet se en trobar en caras rimas; per que las soas chanssos non son leus ad entendre ni ad aprendre. et amet una auta dompna de Guascoigna, moiller d'en Guillem de Bouvila; mas non fo crezut que anc la dompna li fezes plazer en dreg d'amor; perque el ditz: 
Eu sui Arnautz qu'amas l'aura e catz la lebre ab lo bou e nadi contra suberna. lonc temps estet en aquela amor, en fetz motas bonas chansos; & el era mot avinens hom e cortes.