Mostrando entradas con la etiqueta TEMBRE. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta TEMBRE. Mostrar todas las entradas

lunes, 4 de octubre de 2021

GLOSARIO, T.

T.



T‘.
pron. Te.



TA.
pron. Tu. (posesivo; ta mayre, ta mare no té nas, ton pare eschato ...)



T'
ABASTAR 'n. Te bastará en.



TABUXAT.
part. pas. de “tabuxar”. Herido, combatido, agitado, chocado,
empujado.



TALAN.
V. TALANT.



TALANT.
Talante, deseo, voluntad, gusto, inclinación, disposición. - A son
talant: a su talante, a su voluntad. - Ab mal talant: de mala gana.



TALENT.
sust. c. Talante. - Otras veces significa apetito.



TALIÓ.
sust. c. Castigo proporcionado al delito o culpa (ley del Talión):
y también: buen proceder, sin caer en ninguna culpa.



TALÓ,
sust. c. Talón.



T'
AM. Te amo.



TAN
CAR. adv. Tan caramente. (queridamente)



TANTOST.
adv. Así que, desde luego, tan luego como, luego, enseguida.



TANY.
v. Atañe, pertenece, corresponde, debe, cumple.



T‘
AOR. Te adoro. (ador; francés t‘adore, Dior)



TARDANÇA,
sust. c. Tardanza.



TARDAR.
v. modo inf. Tardar. (Se pronuncia tardá, como el apellido del
retardat de ERC
)



TARDEN.
v. Tarden, tardan.



TARIDA.
sust. c. Especie determinada de embarcación. Tarida.



TÁRTRES,
sust. c. pl. Tártaros.



TAS.
pron. Tus. (también tes)



T‘
AY. Te he, te tengo. (T‘ HAY)



TAYN.
V. TANY.



TAYNLI.
Le cumple, le corresponde, le pertenece, le atañe.



TEMBLAR.
v. modo inf. Temblar. (tremolar: tremolo, tremoles, tremole,
tremolem o tremolam, tremoleu o tremolau, tremolen
.)



TEMBRE.
v. modo inf. Temer y alguna vez tiemble (temblar anterior).



TEMBRETS.
V. Temeréis, temáis.



TEMBRETZ.
V. TEMBRETS.



TEMEM.
v. Temamos.



TEMÉN.
V. TEMENT.



TEMENT.
v. gerundio de "temer”. Temiendo. - Usado como adjetivo,
temeroso.



TEMENTS.
adj. pl. Temerosos.



TEMER.
v. modo inf. Temer.



TEMERA.
v. Temiera.



TEMERÓS,
adj. Temeroso.



TEMETS.
v. Temed, teméis.



TEMME.
Me temo. (me tem)



TEMPLE.
sust. p. La orden del temple o de los templarios.
(
Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonici)



TEMPLER.
sust. c. Templario. - Li templer: los templarios.



TEMPRANÇA.
sust. c. Templanza.



TEMPRANSIA.
V. TEMPRANÇA.



TEMPRAT,
TEMPRADA. part. pas. de "temprar”. Templado, templada.



TEMPTA.
v. Tenta. (tienta)



TEMPTACIÓ.
sust. c. Tentación.



TEMPTADOR.
sust. c. Tentador, el que tienta.



TEMPTA
'L. Tienta el. (le tienta, lo tienta)



TEMPTAMENT.
sust. c. Tentación.



TEMPTÁN.
v. gerundio de “temptar". Tentando.



TEMPTAR.
v. modo inf. Tentar.



TEMPTAT.
part. pas. de “temptar". Tentado (por el demonio).



TEMPTA
‘T. Te tienta.



TÉ
'N. Tiene en.



T'
EN. Te (de ello). - T' en pots guardar: te puedes de ello guardar.



TENCH.
v. Tuvo y otras veces tengo.



TENCHLA.
Téngola, túvola. (la tengo, la tuvo)



T‘
ENCLINAS. Te inclinas.



TENDUT.
part. pas. de “tendre”. Tendido, extendido, desplegado.



TENEBRÓS.
adj. term. mas. Tenebroso



TENER.
v. modo inf. Tener, detener.



TENIR.
v. modo inf. Tener. - Úsase también como sustantivo.



TENITS.
v. Tened, tenéis.



TENITSM
‘UY. Tenedme de hoy.



TENON.
v. Tienen.



TENRÁ.
v. Tendrá. (tindrá)



TERÇ,
TERÇA. Nombre numeral. Tercero, tercera.



TERSA.
V. TERÇA.



TERMENADAMENT.
adv. Limitadamente.



TERMENAR.
v. modo inf. Limitar. (poner término)



TERMENAT.
TERMENADA. part. pas. de “termenar”.
Limitado, limitada; terminado, terminada.



TERMEVAT.
sust. c. Término, límite.



TERMENS,
sust. c. pl. Términos.



T‘
ES. Te es, te está.



TEST.
sust. c. Texto.



TESTES.
sust. c. pl. Testas, cráneos.



TEU.
pron. Tuyo y otras veces tu.



T‘
HA. Te ha, te tiene.



T'
HA ‘L. Te ha el, te tiene el.



T'
HAURÁ. Te habrá, te tendrá.



T'
HAVEM. Te hemos, te habemos, te tenemos.



THEOLOGIA.
sust. c. Teología.



T'
HO. Te lo. - Vuyl t' ho mostrar: te lo quiero enseñar.



TI.
Te (allí o en aquel lugar). - No ti val: no te vale
allí o en aquel lugar. (t' hi)



TINA.
sust. c. Tina, tonel, cuba.



TINCH.
v. Tengo. (tinc, ting)



TIRAR.
v. modo inf. Tirar, atraer, arrastrar tras sí, traer consigo,
arrastrar.



TOCARÁ
'L. Tocará el.



TOCAMENTS.
sust. c.pl. Tocamientos.



TOCH.
sust. c. Toque, el acto de tocar, golpe. En sentido metafórico, el
punto en que consiste o estriba alguna cosa, el auxilio o inspiración
de Dios.



TOCHAT.
part. pas. de "tochar". Tocado, golpeado. (toquat)



TOL.
v. Quita, arrebata. (tolre, toldre)



TOLA.
v. Quite, arrebate.



TOLIA.
v. Quitaba, arrebataba.



TOLL.
V. TOL.



TOLLATS.
v. Quitéis, arrebatéis.



TOLRE.
v. modo inf. Quitar, arrebatar, cortar, desmembrar, desasir, desviar,
coger.



TOLS.
v. Quitas, arrebatas.



TOLT,
TOLTA. part. pas. de “tolre”. Quitado, quitada; arrebatado,
arrebatada.



TORBADAMENT.
adv. Con turbulencia, con turbación.



TORBATS.
part. pas. de "torbar”. Turbados.



TORCER.
v. modo inf. Torcer, doblar, encorvar, tergiversar, obrar con doblez.



TORCIA.
v. Torcía, doblaba, tergiversaba.



TORN.
v. Torno, vuelvo.



TORN.
sust. c. Vuelta, turno, rueda, torno, reaparición, retorno. - En
torn: en torno, al rededor.



TORNAM.
v. Volvimos.



TORNARENSEN.
v. Volviéronse. (se volvieron, a su casa)



TORNARETS.
v. Volveréis.



TORNÁS.
v. Volviese.



TORNATS.
part. pas. de "tornar". Devueltos, vueltos.



TORR.
sust. c. Torre. (Torra, como el apellido del torrat ex president)



TORS.
sust. c. pl. Torres.



TORT.
part. pas. de "torcer". Torcido. - Usado como adjetivo:
tuerto, de una manera torcida, injusto. (“desfacer entuertos”)



TORT.
sust. c. Injusticia, agravio, perjuicio contra alguno, culpa,
sinrazón. (entuerto)



TOST.
adv. Pronto, luego, de prisa.



TOSTEMPS.
adv. Siempre, en todo tiempo. (tots temps)



TOTALITAT.
sust. c. Totalidad.



TOT'
HORA. A cada momento, continuamente.



TOTSTEMPS.
V. TOSTEMPS.



TRABAL.
V. TRABAYL.



TRABALLATS.
part. pas. pl. de “traballar”. Trabajados, fatigados.



TRABAYL.
sust. c. Trabajo, pena, fatiga, tormento.



TRABAYLAR.
v. modo inf. Trabajar, dar pena, tormento o fatiga.



TRABAYLAT.
part. pas. de “trabaylar". Trabajado, fatigado, atormentado.



TRABAYLATS.
v. Trabajáis, dais pena o fatiga, atormentáis.



TRACIÓ.
sust. c. Traición. (traició)



TRACTA.
v. Trato, trata. .



TRACTAMENT.
sust. c. Tratado. - Del cual bon disputar havem fayt tractament: de
cuya importante controversia hemos escrito un tratado.



TRACTE.
v. Trate.



TRAEN.
v. Traen, llevan, sufren, soportan.



TRAIMENT.
V. TRACIÓ.



TRAMENT.
Variante de TRAMET. - Véase esta palabra.



TRAMES,
TRAMESA. part. pas. de "trametre”. Enviado, enviada.



TRAMESLÍ.
Le envió.



TRAMET.
v. Envía.



TRAMETA.
v. Envíe.



TRAMETETS.
v. Enviad, enviáis.



TRAMETRIA.
v. Enviaría.



TRAMETRÁ.
v. Enviará.



TRAMETRE.
v. modo inf. Enviar.



TRANSFRETAR.
v. modo inf. Pasar de un punto a otro.



TRANSSUBSTANCIAR.
v. modo inf. Trasustanciar. (transustanciación)



TRAS.
adv. Detrás.



TRASMUDAMENT.
sust. c. Trasformación.



TRASPASSAMENT.
sust. c. Muerte, el acto de morir, traspaso.



TRASPASSÁN.
v. gerundio de “traspassar”. Traspasando, muriendo.



TRASTOT.
V. TRESTOT.



TRASTOTA.
ajd. Toda, entera.



TRAYR.
v. modo inf. Hacer traición. (traicionar)



TRAYDOR.
sust. c. Traidor.



TRAYMENT.
V. TRACIÓ.
TREBAL. V. TRABAYL.



TREBALL.
V. TRABAYL.



TREBALLATS.
V. TREBAYLATS.



TREBAYL.
V. TRABAYL.



TREBAYLAR.
V. TRABAYLAR. (menys samba y mes trabaylar)



TREBAYLATS.
v. Trabajáis.



TREBAYLATS.
part. pas. pl. de “trebaylar". Trabajados, atormentados,
fatigados.



TREMES.
part. pas. de "tremetre” Enviado. (tremés, tramés)



TREMESES.
part. pas. de "tremetrer". term. fem. pl. Enviadas.



TREMOLOSA.
adj. term. fem. Temblorosa.



TRENCATS.
part. pas. pl. de "trencar". Quebrados, rotos.



TREPASSANT.
v. gerundio de “trepassar”. Traspasando, muriendo.



TRÉR.
v. modo inf. Sacar. (traure, treure)



TRESALL.
V. Se arma, se hace fuerte.



TRESOR.
sust. c. Tesoro.



TRESTOT.
adj. Todo, entero.



TRESTURA.
sust. c. Tristeza.



TRESTUYT.
V. TRESTOT.



TRIATS.
part. pas. pl. de "triar". Escogidos.



TRIGA.
sust. c. Tardanza, dilación.



TRIGAT.
part. pas. de "trigar". Tardado, retardado, diferido.



TRIGUÁ.
v. modo inf. Tardar. (trigar)



TRINANT.
adj. Trino, triple. (trinidad)



TRINITAT.
sust. c. Trinidad. (Mari Trini)



TRISTANÇA.
sust. c. Tristeza, duelo.



TRISTICIA.
V. TRISTANÇA.



TRISTOR.
V. TRISTANÇA.



TRO.
sust. c. Trono, trueno, cielo, firmamento, orden o coro de ángeles.
(orde de trons)



TRO.
adv. Hasta.



TROB.
adv. V. TROP.



TROB.
v. Encuentro, encuentre.



TROBARAY.
v. Encontraré.



TROBARETS.
v. Encontraréis.



TRO
‘L. Hasta el.



TROP.
adv. Demasiado, mucho.



TROVADOR.
V. TROVAYRE.



TROVAR.
v. modo inf. Trovar.



TROVAYRE.
sust. c. Trovador.



TUA.
pron. Tu, tuya.



TUAS.
pron. Tus, tuyas.



TU
'L. Tu el.



TU
‘N. Tu (de ello) (ne). - Tu ‘n pòts far responimens: tú
de ello puedes hacer respuestas.



TURMEN.
V. TURMENT.



TURMENT.
sust. c. Tormento.



TURMENT.
v. Atormente.



TURMENTABLE.
adj. Lo que puede atormentar o ser atormentado.



TURMENTAR.
v. modo inf. Atormentar.



TURMENTAT.
part. pas. de "turmentar". Atormentado.



TU
‘T. Tu te, ti te. - Que tú ‘t ligas: que tú te ligas (atas).
(Tú ‘t fas, tú te fas mal)



TU
'T GARDA. Tú guárdate.



TUYT,
TUYTA. adj. Todo, toda.

lunes, 3 de mayo de 2021

Capitol XXVI. magnanimes senyores misericordia pietat suplicaren senyora prestas consentiment

Capitol XXVI. Com les magnanimes senyores misericordia e pietat suplicaren la senyora prestas consentiment per amor de natura humana.

Venint les dos amables germanes qui separar nos poden les quals son nomenades misericordia e pietat: e les dos ensemps prostrades als peus de la senyora besant aquells ab profunda humilitat e dreçant se abduy parla misericordia e dix. O ma senyora e no sab vostra merce que apres d´aquella cayguda dolorosa de Adam trobant se lançat de parays en ira (jra) de son creador: perseguit per totes les creatures: fora del tot perit: si ma germana pietat e yo nol haguessem emparat: e ab la sperança mia passa tota la dolorosa vida sua: e mori ab aquesta sperança. E en los lims hon ara es james la ha perduda perque yo senyora de aquell temps ença so stada procuradora e aduocada de natura humana. E sabent que per dona hauia a començar la reparacio sua so stada molt familiar a les dones. E venint vostra altesa en lo mon tantost en la marauellosa e singular concepcio vostra conegui que vos ereu aquella: qui tots sperauem: e ab gran goig digui. ¶ Tu es illa promissa: illa expectata: illa desiderata. Volent dir: vos senyora sou aquella: que la clemencia diuina ha promes al hom per reparacio y delit seu: vos sou aquella que tots desijam: e speram ¶ E en lo instant senyora queus hagui coneguda me doni al seruir vostre: e de vostra merce james me so partida. E com vostra senyoria es stada de edat de matremoni: al cel so pujada per inclinar la magestat diuina que volgues pendre vostra altesa per sposa. E ab los crits e suplicacions mies venci lo inuencible: e fon content de deuallar en terra e fer lo dit matremoni ab vostra merce: dient que eternalment vos hauia elegida per a celebrar aquest misteri dins les entramenes vostres de la vnio diuina e humana: e ara senyora tardau de acceptar ço queus es offert. ¶ Guardau senyora que aquest infinit tresor nengu nol pot rebre: sino sola vos. ¶ O senyora alegrau vos d´aquella dignitat tant immensa: que sola meritau rebre aquest impreciable tresor: vostra merce sera la dispensera e comunicarleu a natura humana. E en la distribucio de aquest infinit yo sere ab vostra senyoria tostemps. Vos senyora ma fillareu (me afillareu): e per vostra merce sere amada e coneguda e estimada per les gents: e vostra altesa sera intitulada mare de misericordia: e diran a vostra senyoria tots los homens justs e peccadors ¶ O maria mater gratie mater misericordie: de tuo vtero misericordia est nata: in tuo vtero fuit plantata: ideo merito mater misericordie es nuncupata. Volent dir: O maria senyora vos sou mare de gracia: car per vos la hauem rebuda: E mare de misericordia: car per lo mija vostre la hauem vista e coneguda: del vostre ventre purissim misericordia es nada: dins ell es stada plantada: e perço dignament sou mare de misericordia nomenada ¶ O la mia senyora que aço nos pora dir fins hajau concebut e parit: no tardeu vida mia: puix me sou mare nom façau penar: contentau prestament lo meu desig. ¶ In hac sola re ne timeas prudens virgo presumptionem: quia et signata in silentio vere cum dia: magis tamen (tamé; de ahont ix la b de “també”? Del mateix loch que al castellá también; pot sé “tam bene”) nunc in verbo pietas necessaria. Car en aquesta cosa nous cal tembre de presumpcio verge prudentissima: que molt largament haueu mostrada la vostra humil vergonya ab lo callar que fins açi haueu fet: ara senyora es molt mes necessari que mostreu pietat en vostra paraula ¶ O ma senyora socorreu a la necessitat mia car sens vos yo reste pobra: e no tinch que donar. E ja sab vostra senyoria quant so yo animosa e larga de cor desijosa de tostemps donar: e ara no tinch ni puch donar sino bens temporals: e aço senyora no farta ni contenta la voluntat mia: bens infinits he mester senyora: perque puga destribuir sens cessar: Los quals en lo mon nos troben: del cel han a deuallar obriu senyora la vostra boca: e sera vbert lo cel. Aparellau les entramenes vostres: e rebreu lo fill de deu. Car aquest es lo tresor que yo cerque e demane del començament del mon ença: e no he trobat james quil maja donat: perque ara suplique vostra merce quel prengau ell me doneu. Car yo senyora tinch a destribuir aquest fill vostre: e dire a vostra altesa com la sanch sua dare tota per la redempcio de natura humana. La anima sua fare partir del cors per mort e trametre la als lims per deliurar los catius que aqui son. Lo seu cors glorios e inmortal apres la sua mort fare que reste en lo mon sagramentalment en refectio e vianda de les animes deuotes perque rebent a ell e sentint la dolçor sua hajen molta raho de dir. ¶ Vere tu es dilectus meus electus ex milibus: in quo complacuit anime mee habitare omnibus diebus vite sue. Volent dir: verdaderament senyor vos sou lo meu amat elegit entre mil ço es entre tots los creats: en lo qual se adelitara la anima mia tots los dies de la vida sua. Los merits infinits de aquest senyor fill vostre dare als freturosos: e axi enriquire los pobres: fartare los famejants: a tots dare vianda: nengu que a mi reclame nos partira sens gracia: puix lo tresor es habundos: e so certa que per molt que done nunqua minuara ¶ O senyora y aqui tal riquea spera: tota tarda li es pena: sia de vostra merce desempachau la resposta: car la clemencia diuina es presta de contentar mon desig donant se als homens: vnintse (o vnint se) ab la sua natura si vostra senyoria consent: perque yo per ells sia coneguda lohada e magnificada. Perque la mia germana pietat e yo suplicam vostra senyoria dient. ¶ Aperiantur nobis ianue sempiterne: vt enarreus in eternum mirabilia tua. Volent dir que sia de vostra merce obrir a nosaltres la porta de la vostra deliberada volentat e rebrem aquell qui es deu eternal: perque recomptem eternalment les marauelles e gracies vostres.