Mostrando entradas con la etiqueta trichador. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta trichador. Mostrar todas las entradas

viernes, 14 de agosto de 2026

Tric, Tricharia, Trichamen, Trichaire, Trichador, Trichairitz, Trichar

Tric, s. m., tricherie, tromperie.
Anc no il plac engans ni tric.
P. Vidal: Pois ubert.
Oncques ne lui plût fourberie ni tromperie.
Lo tric de las trichairitz.
B. Martin: Companho.
La tromperie des trompeuses.
Adj. Ie us trob vas mi mal e fellon e tric. 
La Dame Castelloze: Amics.
Je vous trouve envers moi méchant et félon et trompeur.
Silh que son ves Amor tric e vaire.
R. Jordan, Vicomte de S. Antonin: No puesc.
Ceux qui sont vers Amour trompeurs et changeants.
(chap. Truco rumano, trucos catalanistes; engañ, engañs; fraude, fraudes.)

Artur Quintana i Font, Arturico Quintanilla y Fuentecica

2. Tricharia, s. f., tricherie, tromperie, fourberie.
En me non es enjans ni tricharia.
Richard de Barbezieux: Tot atressi.
En moi n'est fraude ni tromperie.
Mayestres de tot barat e de tota tricharia. V. et Vert., fol. 15.
Maîtres de toute fraude et de toute fourberie.
Adv. comp. Vostr' om suy ses tricharia.
Augiers: Per vos.
Je suis votre homme sans tromperie.
IT. Treccheria.

Natxo Sorolla Vidal, Ignacico, aragonés catalanista, doctorcico

3. Trichamen, s. m, tricherie, tromperie.
Tant es grans lur trichamen.
G. Anelier de Toulouse: Ara farai.
Tant est grande leur tromperie.
Ai vist nozer chauzimens
A trop valer ab trichamens.
G. Adhemar: Ieu ai ja.
J'ai vu discernement nuire à beaucoup valoir avec tromperies.

El filólogo Javier Giralt habló de las lenguas en el Aragón oriental

4. Trichaire, Trichador, s. m., tricheur, trompeur, traître.
Greu m' es c' uns trichaire
D' amor aia, ab enjan,
O plus o atrestan
Cum sel qu' es fis amaire.
B. de Ventadour: Quan la.
Il m'est pénible qu'un tricheur d'amour ait, avec fourberie, ou plus ou autant comme celui qui est fidèle amant.
Las trichairitz e 'ls fals trichadors vars.
Guillaume de Saint-Didier: Ben chantera.
Les trompeuses et les faux trompeurs changeants.
Adjectiv. Fals es e felos e trichaire.
Pons de Capdueil: En honor del.
Il est faux et félon et trompeur.
Fig. L' am ses cor trichador.
Gaubert, Moine de Puicibot: Si res valgues.
Je l'aime sans coeur trompeur.
ANC. FR. Moult a esté toz jors trichierres. Roman du Renart, t. 1, p. 251.
A l'avare usurier ny au plaideur tricherre. Œuvres de Du Bellay, fol. 555.
IT. Trecchiero. (chap. engañadó, engañadós, engañadora, engañadores; defraudadó, defraudadós, defraudadora, defraudadores; traidó, traidós com los de la Ascuma, traidora, traidores com les ascumites.)

Pietro Cucalón, Ascuma, Calaceite

5. Trichairitz, s. f., tricheuse, trompeuse, traîtresse.
Lo tric de las trichairitz.
B. Martin: Companho.
La tromperie des trompeuses.
Las trichairitz e 'ls fals trichadors vars.
Guillaume de Saint-Didier: Ben chantera.
Les trompeuses et les faux trompeurs changeants.
Adjectiv. Roma trichairitz,
Cobeitatz vos engana.
G. Figueiras: Sirventes vuelh.
Rome trompeuse, convoitise vous égare.
Vieillas trichairitz.
P. Vidal: Dieus en sia.
Vieilles traîtresses.
ANC. FR. Qui molt fu fausse et trecheresse. Roman de la Violette, p. 21.
IT. Trecchiera.

Ascuma, IEC, català, Calaseit, Calaceite

6. Trichar, v., tricher, tromper, trahir.
Pus cascus sa molher tricha,
Qu' elas los vazan trichan.
B. Carbonel de Marseille, Coblas esparsas.
Puisque chacun sa femme trompe, qu'elles les aillent trompant.
Tricharan sai e lai vas totz latz.
G. Faidit: Chant e deport.
Tricheront çà et là vers tous côtés.
Substantiv.
Lo reis Mansfreis a cui non platz trichars.
Raimond de la Tour: Ar es ben.
Le roi Mainfroi à qui ne plaît pas le tricher.
Gavaudan le Vieux: Patz passien.
ANC. FR. Elle ne pensoit ne nuyt ne jour fors de trischer Merlin.
Prophéties de Merlin, fol. XLVIII.
Kar unc ben ne finat ki trichat sun seignur. Roman de Horn, fol. 20.

El más membrillo de La Codoñera: Tomás Bosque Peñarroya.

miércoles, 6 de diciembre de 2023

Deudes de Prades. Trop ben m' estera, si s tolgues

Deudes de Prades. 

Trop ben m' estera, si s tolgues

Amors de me et ieu d' Amor, 

Qu' ieu non ai de lieys mas dolor, 

Et il vol de me totz sos ses; 

Qu' ieu chant e m deport e m solatz, 

Non per me, mas quar a lieys platz; 

Et il no faria per me 

Neys mal, si m cujava far be.


Amors, ab vos no m val merces 

Ab franquesa ni ab dousor,

Quar vostr' orguelh, vostra ricor 

No venz humilitatz ni bes: 

S' om vos blandis, vos menassatz, 

Qui us menassa, vos sopleyatz,

E qui us ama, nuill pro no ill te,

E qui us vol mal, gaug sen dese.


Amors, de vos ai tant apres 

Que ill fals truan e ill trichador. 

Que non temon Deu ni onor, 

E s fenhon de non re cortes, 

An de vos los bays e l' abratz, 

E, per bon' aventura, 'l jatz;

E vers amics de bona fe

Non aura ja ni so ni que.


De donas n' i a mais de tres

Que, quan remiro lor color

E lor beutat al mirador,

Non cujon que sia mais res; 

Pauc an ben legit, so sapchatz, 

Que beutatz vai e faill viatz, 

Qu'en pauc d' ora 'l plus bella ve

Aquo secs que sol vezer ple.


Us ans volgra que s' avengues

Que s' acordesson entre lor

Cil que son leial amador,

Que ja neguns precs non fezes;

C' adonc paregron li malvatz 

E las malvaisas ad un latz, 

Qu'an mort domnei e joi ancse,

Pels baratz que fan entre se.


Bels Sirventes, de vos mi platz

Que ma chanson premier aiatz;

E ja hom non deman per que

Mas quar vos am aitan com me.

Deudes de Prades. Trop ben m' estera, si s tolgues

Deudes de Prades. 

Trop ben m' estera, si s tolgues

Amors de me et ieu d' Amor, 

Qu' ieu non ai de lieys mas dolor, 

Et il vol de me totz sos ses; 

Qu' ieu chant e m deport e m solatz, 

Non per me, mas quar a lieys platz; 

Et il no faria per me 

Neys mal, si m cujava far be.


Amors, ab vos no m val merces 

Ab franquesa ni ab dousor,

Quar vostr' orguelh, vostra ricor 

No venz humilitatz ni bes: 

S' om vos blandis, vos menassatz, 

Qui us menassa, vos sopleyatz,

E qui us ama, nuill pro no ill te,

E qui us vol mal, gaug sen dese.


Amors, de vos ai tant apres 

Que ill fals truan e ill trichador. 

Que non temon Deu ni onor, 

E s fenhon de non re cortes, 

An de vos los bays e l' abratz, 

E, per bon' aventura, 'l jatz;

E vers amics de bona fe

Non aura ja ni so ni que.


De donas n' i a mais de tres

Que, quan remiro lor color

E lor beutat al mirador,

Non cujon que sia mais res; 

Pauc an ben legit, so sapchatz, 

Que beutatz vai e faill viatz, 

Qu'en pauc d' ora 'l plus bella ve

Aquo secs que sol vezer ple.


Us ans volgra que s' avengues

Que s' acordesson entre lor

Cil que son leial amador,

Que ja neguns precs non fezes;

C' adonc paregron li malvatz 

E las malvaisas ad un latz, 

Qu'an mort domnei e joi ancse,

Pels baratz que fan entre se.


Bels Sirventes, de vos mi platz

Que ma chanson premier aiatz;

E ja hom non deman per que

Mas quar vos am aitan com me.

jueves, 12 de octubre de 2023

XIV, Gui d' Uiselh, be m peza de vos,

XIV.


Gui d' Uiselh, be m peza de vos,

Quar vos etz laissatz de chantar,

E quar vos i volgra tornar:

Per que sabetz d' aitals razos,

Voill que m digatz si deu far engualmen 

Domna per drut, quan lo quier francamen, 

Com el per lieys tot quan tanh ad amor, 

Segon lo dreg que tenon l' amador.


Domna, Na Maria, tensos

E tot chant cuiava laissar;

Mas aoras non aus mudar

Qu' ieu no chant al vostre somos:

E respon vos de la domna breumen,

Que per son drut deu far comunalmen,

Com el per lieys, ses garda de ricor;

Qu' en dos amics non deu aver maior.


Gui, tot so don es cobeitos

Deu drutz ab merce demandar;

E domna deu l' o autreiar,

Mas ben deu esguardar sazos;

E 'l drutz deu far precx e comandamen,

Com per amigua e per domn' eissamen;

E domna deu a son drut far honor,

Com ad amic e no com a senhor.


Domna, sai dizen entre nos

Que, lai on domna vol amar,

Engualmen deu son drut honrar,

Quant engualmen son amoros:

E s' esdeve qu' ill l' am plus finamen,

Li dig e ill fag o devon far parven;

E s' a ves lieys fals cor ni trichador,

Ab bel semblan deu cobrir sa dolor.


Gui d' Uiselh, ges d' aitals razos

No son li drut al comensar;

Ans ditz cascus, quan vol preiar,

Mas junthas e de genolhos:

Domna, vulhatz que us serva humilmen

Com lo vostr' om; e s' ella enaissi 'l pren,

Ieu lo jutge per dreg a traydor,

Si s fai pariers e s det per servidor.


Domna, ben es plaitz vergonhos

Ad ops de domna razonar,

Que no tenha celui per par

Cui aura fag un cor de dos.

O vos diretz, e no us estara gen,

Qu' el drutz la deu amar plus leialmen;

O vos diretz qu' ill son par entre lor,

Que re no ill deu lo drutz mas per amor.


Gui d' Uisel et Marie de Ventadour.

Gui d' Uisel, Ussèl, Ussel

XIV, Gui d' Uiselh, be m peza de vos,

XIV.


Gui d' Uiselh, be m peza de vos,

Quar vos etz laissatz de chantar,

E quar vos i volgra tornar:

Per que sabetz d' aitals razos,

Voill que m digatz si deu far engualmen 

Domna per drut, quan lo quier francamen, 

Com el per lieys tot quan tanh ad amor, 

Segon lo dreg que tenon l' amador.


Domna, Na Maria, tensos

E tot chant cuiava laissar;

Mas aoras non aus mudar

Qu' ieu no chant al vostre somos:

E respon vos de la domna breumen,

Que per son drut deu far comunalmen,

Com el per lieys, ses garda de ricor;

Qu' en dos amics non deu aver maior.


Gui, tot so don es cobeitos

Deu drutz ab merce demandar;

E domna deu l' o autreiar,

Mas ben deu esguardar sazos;

E 'l drutz deu far precx e comandamen,

Com per amigua e per domn' eissamen;

E domna deu a son drut far honor,

Com ad amic e no com a senhor.


Domna, sai dizen entre nos

Que, lai on domna vol amar,

Engualmen deu son drut honrar,

Quant engualmen son amoros:

E s' esdeve qu' ill l' am plus finamen,

Li dig e ill fag o devon far parven;

E s' a ves lieys fals cor ni trichador,

Ab bel semblan deu cobrir sa dolor.


Gui d' Uiselh, ges d' aitals razos

No son li drut al comensar;

Ans ditz cascus, quan vol preiar,

Mas junthas e de genolhos:

Domna, vulhatz que us serva humilmen

Com lo vostr' om; e s' ella enaissi 'l pren,

Ieu lo jutge per dreg a traydor,

Si s fai pariers e s det per servidor.


Domna, ben es plaitz vergonhos

Ad ops de domna razonar,

Que no tenha celui per par

Cui aura fag un cor de dos.

O vos diretz, e no us estara gen,

Qu' el drutz la deu amar plus leialmen;

O vos diretz qu' ill son par entre lor,

Que re no ill deu lo drutz mas per amor.


Gui d' Uisel et Marie de Ventadour.

Gui d' Uisel, Ussèl, Ussel