Mostrando entradas con la etiqueta tristz. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta tristz. Mostrar todas las entradas

martes, 13 de octubre de 2026

Gavauda. Desemparatz, ses companho,

Gavauda.

Gavaudun

2701, 7226.

Desemparatz, ses companho,
E d'amors lonh del tot e blos,
Cavalgava per un cambo,
Iratz e tristz e cossiros,
Lonc un broill, tro jois me retene
D'una pastorela que vi:
Per qu'es mos jois renovelatz
Quan mi remenbre sas beutatz,
Que anc pos d'autra no m sovenc.

Tost descendei sobre'l sablo
E venc vas lieis de saut coitos 
Ella m ders un pauc lo mento,
Ab un dos ris, ferm, amoros, 
Me dis: senher, cossius avenc 
Queus trartornessetz sai ves mi?
Cous es tan de mi azautatz? 
Qu'ieu no sai que s'es amitatz, 
Per que m lonh de vos e m'estrenc.

Toza, joi mi dona razo
Per qu'ieu soi sà vengutz à vos.
Quan mi mostretz vostra faisso
Sobre totz jauzens fui joios.
Per que mon cors fortz e destrenc
Ab vostr'amor, ves cui m'acli;
E sia volgutz et amatz
Lo mieu jois e'l vostre sius platz,
Que jamais no rompa ni trenc.

Senher, si m'amistat vos do
Ieu aurai nom na Malafos;
Qu'ieu n'esper melhor guiardo
D'autre, qu'ieu cug qu'en breu m'espos.
Dar vos ai est cairel que tenc,
E tornatz en vostre cami,
Qu'ab autras vos es ensaiatz
Per semblan, don etz galiatz,
Falsas que fan ric joi sebenc.

Amiga, nous dis oc ni no
De las falsas ab cor ginhos.
Tan mi platz de vos e m sap bo,
Que totz mals avers m'en es pros.
En qual queus voillatz vos o prenc,
Que ieu vos plevisc eus afi
Que vostre soi endomenjatz;
E fatz de mi so queus voillatz,
Neis traire lo cor ab un brenc.

Senher, qui messonjas a pro
A semblan de ver non es tos:
La saviez' à Salamo
Aondera, s'amors no fos,
Que mur e forsa e palenc
Fe de sen; et un frach bassi
No valc quan fon apoderatz:
E pos el ne fon enganatz,
Gardatz en vos so qu'ieu ne prenc.

Amiga, ab autr' ocaizo
Mi tornas mon joi sus dejos;
Que ja non er ni anc no fo
Qu'amors no sia bon'als bos.
Per qu'ieu de ben amar no m fenc
Que m don'al cor joi clar e fi
De vos; e prec merce m'aiatz,
O m metrei, si m'o alongatz
Hermitas él poig Denisenc.

Senher, ni prezic ni sermo
Non aia mais entre nos dos;
Si m'es amics amigaus so, (amiga us)
Quar tan n'es lecs et envejos.
Ieu geti foras et espenc
De mon cor brau orgolh comgi.
Tot aissi com vos deziratz
Er mos jois al vostre privatz;
Que ses joi no val un arenc.

Amiga, ab tant ai assatz
Per mil vetz s'es mon joi doblatz,
Quar en la vostr'amor atenc.

Senher, e vos non o digatz,
Si tan dur cor adomesjatz,
Als parliers gola de lastenc.



2701, 7226.

L'autre dia per un mati
Trespassava sus pel cimelh,
E vi de jos un albrespi,
Encontra' l prim rach del solelh,
Una toza que m ressemblet
Cilh cui ieu vezer solia;
E destolgui m de la via
Vas lieis, rizen me saludet.

Totz jauzion de mon rossi 
Descendei jos sobre'l gravelh; 
E pres me pel punh, josta si 
Assec me à l'ombra d'un telh, 
Et anc novas no m demandet,
No sai si me conoissia.
Ilh? oc, per queus o mentria,
Que'ls olhs e la boca m baizet.

Per pauc de joi no m'endormi
Quan mi toqueron siei cabelh.
Bella, fi m ieu, com es aissi?
Dombredieu crei m'o aparelh.
Senher, oc; quar nos ajustet,
Qu'alres no volh ni querria:
E sius platz à mi plairia
So don hom plus me castiet.

Amiga, segon qu'ieu devi,
Tort n'ai si jamais m'en querelh
Mas tan privada es de mi,
Dir vos ai mon privat cosselh,
Amors m'a tout so que m donet:
Cela que mot m'abelia
Ar no sai vas on se sia,
Per qu'anc res pois no m conortet.
Senher, ieu sai d'aquel lati,
Per que la noich cossir e velh;
Anc pois que de vos me parti
Mei olh no prezeron sonelh.
Mal o fei qui tan nos lonhet,
E res sos faitz no l'embria;
Que la nostra companhia
Esterà meils qu'anc non estet.

A mi per trastot bon desti 
Crei que m det dieus aquest parelh, 
Joi de cambra en pastori, 
Que m'es dous, don me meravelh;
Et anc mais tan be nons anet.
Vostra merces e la mia 
Issit em d'autra bailia,
Et amors en mi no s pecquet. 
Senher, na Eva traspasset
Los mandamens que tenia: 
E qui de vos me castia 
Aitan se muza en bavet.

sábado, 10 de octubre de 2026

Bernat de Ventadorn, Non es meravelha s'ieu can (++)

Bernat de Ventadorn.
2701, 7225, 7614.

ventadó per a les olives, separe la oliva, la fulla, fusta, molta faena se fa a ma.

Bernat de Ventadorn fo de Limozi, del castel de Ventadorn. Hom fo de paubra generatio, filh d'un sirven del castel que era forniers de cozer pa. Bels hom era ez adreg, e cantet be e trobet; e venc cortes e ensenhatz. El vescoms, lo sieu senher, de Ventadorn s'abelic de lui e de son trobar, e fes li gran honor. El vescoms avia molher, mot gentil domna e gaia, et abelic se mot de sas cansos d'en Bernat; et enamoret se de lui, et el de la domna, si que de ela fes sas cansos, per la valor que era en ela. 
Don duret lonc tems lor amor ans que el vescoms ni home s'en aperceubes; e quan lo vescoms s'en aperceup, el s'estranhet de lui e fe fort serrar e gardar la domna. E la domna fes dar comiat à 'n Bernat, que s partis de tota aquela encontrada. Et el s'en parti et anet s'en à la dugessa de Normandia, que era joves e de gran valor, et entendia en pretz et en honor, et en ben dig de lauzor: e plazian li fort sas cansos d'en Bernat e'ls verses. Ela lo receup e l'aculhi mot fort. Lonc temps estet en sa cort, et enamoret se d'ela et ela de lui; e 'n fes motas bonas cansos. Et estan ab ela, lo reis Anric d'Angleterra la pres per molher, e la trais de Normandia e la 'n menet. En Bernat remas de sai tristz e marritz: et anet s'en al bon comte Raimon de Toloza, et ab el estet entro qu'el coms mori. Et en Bernat, per aquela dolor, si s'en rendet à l'orde de Dalon; e là definet. E lo coms n Ebles de Ventadorn, que fo filh de la Vescomtessa qu'en Bernat amet, comtet à mi 'n Uc de San Circ so que ieu ai fac escriure d'en Bernat.

Non es meravelha s'ieu can; Bernat de Ventadorn




3794, 7225-6, M.

Non es meravelha s'ieu can
Quar plus trai mos cors ves amor
E meils sui faitz a son coman.
Cor e cors, e saber e sen,
E fors 'e poder i ai mes. (fors' e)
Si m tira ves amors lo fres
Qu'à null' autra part no m'aten.

Ben es mortz qui d'amor no sen 
Al cor qualque doussa sabor. 
E que val viure ses amor 
Mas per far enueg à la gen? 
Ja dombredieus no m'azir tan 
Que ja pois viva jorn ni mes, 
Pos que d'enueg serai repres
Ni d'amor non aurai talan.

Per bona fes e ses engan 
Am la plus bel' e la melhor. 
Del cor sospir e dels olhs plor, 
Quar trop l'am eu per qu'i ai dan. 
Ieu qu'en posc als s'amor mi pren? 
E las carcers ont ilh m'a mes 
No pot claus obrir mas merces; 
E d'aquella noi trob nien.

Al cor d'una doussa sabor, 
Cen vetz mor lo jorn de dolor 
E reviu de joi autras cen. 
Tant es mos mals de dous semblan, 
Que val mais mos mals qu'autre bes: 
E pos lo mals aitan bos m'es, 
Bos er lo bes apres l'afan.

Ai! dieus, ara fosson trian
Li fals drut e'l fin amador,
Tot l'aur del mon e tot l'argen
I volgr' aver dat, s'ieu l'agues,
Sol que ma domna conogues
Aissi com ieu l'am finamen.

Quant ieu la vei be m'es parven 
Als olhs, al vis, à la color 
Qu'eissamen tremble de paor 
Com fa la folha contra 'l ven. 
Non ai de sen per un enfan, 
Aissi soi d'amor entrepres: 
E d'ome qu' es aissi conques 
Pot domn' aver almosna gran.

Bona domna, plus nous deman 
Mas que m prendatz per servidor; 
Queus servirai com bo senhor, 
Cossi que del gazardo m'an. 
Veus m'al vostre comandamen; 
Franc cors, humils, gai e cortes, 
Ors ni leos non etz vos ges 
Que m'aucizatz s' à vos mi ren.

A mon cortes, lai ont ilh es, 
Tramet lo vers: e ja no l pes 
Quar n'ai estat tan longamen.



2701, 3794, 7226, M.

Quan la douss' aura venta
De ves nostre païs
M'es vejaire qu'ieu senta
Odor de paradis,
Per amor de la genta
Ves cui ieu son aclis,
En cui ai mes m'ententa
E mon coratj' assis;
Quar de totas partis
Per lieis, tan m'atalenta.

Sol lo be que m presenta
Sos esguart él clar vis,
Que ja plus no m cossenta,
Cre dieus aver conquis.
No sai per queus en menta,
Quar de re no sui fis,
Mas greu m'es que m repenta.
Per una vetz me dis
Que prozom s'afortis
E malvatz s'espaventa.

De domnas m'es vejaire
Que gran fallimen fan, 
Per so que no son gaire 
Amat li fin aman.
Ieu no deu ges retraire
Mas so qu'elas voldran;
Mas greu m'es q'uns trichaire
D'amor ai' ab engan
O plus o atrestan
Com cel qu'es fins amaire.

Domna, que cuidatz faire 
De mi que vos am tan, 
Qu'aissi m vezets maltraire 
E morir de talan? 
A! franca de bon aire, 
Fessetz m'un bel semblan, 
Tal dont mon cors s'esclaire, 
Que mout trac gran afan! 
E noi dei aver dan, 
Quar no m'en posc estraire.

Si no fos gens vilana
E lauzengier savai,
Ieu agr' amor certana:
Mas aisso m'en retrai.

De solatz m'es humana
Quan locs es ni s'escai:
Per qu'ieu sai que sotz mana
N'aurai enquera mai:
Qu'astrucs sojorn' e jai
E malastrucs s'afana.

Cel sui que no soana
Lo ben que dieus li fai:
Qu'en aquela setmana
Quant ieu parti de lai,
Me dis en razon plana
Que mos cantars li plai.
Tot' arma crestiana,
Quez es de sotz lo rai,
Volgr'agues aital jai
Com ieu, ses fencha vana.

Si d'aisso m'es certana
Autra vetz la creirai;
O si que no, jamai
No creirai crestiana.


3794, 7226, M.

Tant ai mon cor plen de joia
Tot me desnatura;
Flors blanca, vermelh' e bloia
Me sembla freidura;
Qu'ab lo vent et ab la plueja
Me creis ma ventura,
Per que mon pretz mont' e pueja
E mon cant melhura.

Tant ai al cor d'amor,
De joi e de doussor,
Per que'l gel me sembla flor
Et la neus verdura.

Anar posc ses vestidura
Nutz é ma camiza,
Que fin' amor m'asegura
De la fera biza.
Mas tot hom se desmezura
Si no s ten de guiza:
Per qu'ieu ai pres de mi cura
Pos agui enquiza
La plus bella d'amor,
Don aten gran honor, 
Quar en loc de sa ricor 
No volh aver Friza.

De s'amistat me ressiza;
Mas ieu n'ai fiansa
Que sivals ieu n'ai conquiza
La bella semblansa;
Et ai à la mi deviza
Tan de benanansa,
Que ja'l jorn que l'aurai viza
Non aurai pezansa.
Lo cor ai pres d'amor,
Que l'esperit lai cor
Et lo cors estai alhor
Lonh de leis en Fransa.

Ieu n'ai la bon' esperansa,
Mas petit m'aonda,
Qu'atressi soi en balansa
Com la naus en l'onda.
Del maltrag que m dezenansa

Tota noch me vir e m lansa
De sobre l'esponda.
Plus trac pena d'amor
De Tristan l'amador,
Que sofri manta dolor
Per Yseut la blonda.

Ai! dieus, ar sembles irunda
Que voles per l'aire,
E vengues de noch prionda
Lai dins son repaire!
Bella domna jauzionda,
Vostre fin amaire
A paor que'l cor li fonda
S'aissi l dura gaire.
Domna, per vostr'amor
Junh las mas et ador.
Gen cors ab fresca color
Gran mal me fatz traire.

Él mon non es nul afaire
Don ieu tan cossire,
Ni tant am de la retraire
Que de joi no m vire
E mon semblan no s'esclaire
Cui que l'auja dire,
Si qu'ades mi es vejaire
Qu'ai talen del dire.
Tam l'am de fin' amor
Que mantas vetz en plor,
Pero que melhor sabor
M'en an li sospire.

Messatgier vai e cor,
Digas à la gensor
La pena e la dolor
Qu'ieu trac e'l martire.