Mostrando entradas con la etiqueta lauzengier. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta lauzengier. Mostrar todas las entradas

martes, 13 de octubre de 2026

Raymbaut d'Aurenga. Amics, ab gran cossirier

Raymbaut d'Aurenga.

Rambaud, Raimbaut, Raembautz; Orange, Aurenga

Florissait en 1150. Mort vers 1173. Histoire générale de Provence, par l'abbé Papon, T. II, p. 381.


3794, 7226.


Amics, ab gran cossirier

Son per vos et en greu pena;

E del mal qu'ieu en suffier

No cre que vos sentatz gaire.

Doncs per queus metetz amaire

Pos à mi laissatz tot lo mal?

Quar abdui no'l partem egual.


Domn', amors a tal mestier,

Pos dos amics encadena,

Que'l mal qu'a e l'alegrier

Senta quecs à son vejaire:

Qu'ieu pens, e no soi gabaire,

Que la dura dolor coral

Ai eu tota à mon cabal.


Amics, s'acsetz un quartier

De la dolor que m malmena,

Be viratz mon encombrier.

Mas nous cal de mon dan gaire;

Que quar no m'en posc estraire,

Com que m'an vos es cominal

Ab me ben o mal atretal.


Domna, quar ist lauzengier,

Que m'an tout sen et alena,

Son vostr' angoissos guerrier,

Lais m'en no per talan vaire.

Quar nous soi pres, qu'ab lor braire

Vos an bastit tal joc mortal,

Que noi jauzem jauzen jornal.


Amics, nul grat nous refier,

Quar ja'l meu dans vos refrena

De vezer me queus enquier.

E si vos faitz plus gardaire

Del mieu dan qu'ieu no volh faire,

Beus tenc per sobreplus leial

Que no son cilh de l'Espital.


Domna, ieu tem à sobrier,

Qu'aur perdi e vos arena,

Que per dig de lauzengier

Nostr'amor torne s'en caire.

Per so dei tener en gaire

Trop plus que vos, per Sant Marsal;

Quar etz la res que mais me val.


Amics, sius sai lauzengier

E faitz d'amorosa mena,

Qu'ieu cug que de cavalier

Sias devengutz camiaire.

E deg vos o ben retraire,

Quar ben paretz que pessetz d'al,

Pos del meu pessamen nous cal.

Domna, jamais esparvier

No port ni cas ab cerena,

S'anc pois que m detz joi entier

Fui de null'autra quistaire;

Ni no soi aital bauzaire,

Mas per enveja'l deslial

M'o alevon e m fan venal.


Amics, creirai vos per aital 

Qu'aissius aia tostemps leial?

Domna, aissi m'auretz leial? 

Que jamais no pensarai d'al.


7225-6, 7698.


Assatz sai d'amor ben parlar 

Ad ops dels autres amadors;

Mas al meu pro, que m'es plus car,

No sai ren dire ni comtar;

Qu'à mi no val bes ni lauzors,

Ni los malditz, ni motz avars:

Mas ar soi ves amor aitaus

Fis e bos, e francs e leiaus.


Per qu'enseignarai ad amar 

Los autres bos domnejadors; 

E si m crezon mon enseignar 

Lor farai d'amor conquistar

Tot aitan com volran de cors. 

E si' ogan pendutz o ars 

Qui no m'en creira; quar bon laus 

N'auran cels qu'en tenhan las claus.


Si voletz domnas gazaignar, 

Quan crezetz queus fassan honors, 

Sius fan avol respos avar,

Vos las pones à menassar:

E si vos fan respos pejors

Das lor del punh per mei las nars;

E si son bravas sias braus:

Ab gran mal n'aures gran repaus.


Ancaras vos volh mas mostrar

Ab que conqueres las melhors: 

Ab mal ditz et ab laig cantar 

Que fassas tut, et ab vanar;

E que honres las sordejors,

Per lor anctas las levetz pars;

E que gardes vostres ostaus

Que no semblon gleisas ni naus.


Ab aisso n'aures pro so m par.

Mas ieu tenrai d'autras colors,

Per so quar no m'a grat d'amar,

Que jamais no m vol castiar.

Que s'eron totas mas serors

Per so lur serai fis e cars,

Humils e simples e liaus,

Dous, amoros, fis e coraus.


Mas d'aissous sapchatz ben gardar, 

Que so qu'ieu farai er follors.

No fassatz, ver, que nescis par

Mas so qu'eu enseing tener car,

Si no volez sofrir dolors

Ab penas et ab loncs plorars:

Qu'aissi lor for' eu vers e maus

Si mais m'agrades lor ostaus.


Mas per so m pocs segur gabar

Qu'eu, et es me gran deshonors,

Non am re ni sai qu'es encar. 

Mas mon anel am que m ten clar,

Quar fon al det... ar son trop sors; 

Lengua, no mais: que trop parlars 

Fai pieg que peccatz criminaus: 

Per qu'ieu m tenrai mon cor enclaus.


Mas be'l sabra mos Bel-joglars:

Qu'ilh val tant e m'es tan coraus, 

Que ja de lieis no m venra maus.


E mos vers tenrà, qu'er al paus, 

A Rodes don son naturaus.


2701, 3794, 7226.


Escotatz, mas no sai que s'es,

Senhors, so que volh comensar.

Vers, estribot ni sirventes

Non es, ni nom no'l sai trobar,

Ni ges no sai cossi'l fezes

S'aital no'l podi' acabar.

Que anc no fon mais fach aital per home ni per femna en est segle, ni en l'autre qu'es passatz.


Si tot m'o tenetz à folles,

Per tan no m poiria laissar

Que ieu mon talan no disses;

No m'en cujes hom castiar.

Tot quant es no pretz un poges,

Mas so qu'ades vei et esgar.


E dir vos ai per que: quar sieu o avia mogut e no vos o trazia à cap, tenrias m'en per fol. Quar mais amaria sieis deniers é mon punh, que mil sols al cel.


Ja no m deman ren far que m pes

Mos amics, aquo l volh pregar,

S'als ops no m vol valer manes,

Pois m'o profer. Ab lonc tarzar,

Ges meils que cel que m'a conques,

No m pot nul autre galiar.


Tot aisso dic per una domna que m fai languir ab bellas paraulas et ab loncs respiegz, no sai per que. Pot me bon esser, senhors?


Que ben a passat quatre mes,

Oc, e mais de mil ans so m par,

Que m'a autrejat e promes

De s'amor so que plus m'es car.

Domna, pos mon cor tenetz pres,

Adolsatz me ab dolz l'amar.


Dius ajuda! in nomine patris, et filii, et spiritûs sancti. 

Dis: amen. Ostas, domna; e que deabols er aisso?


Qu'ieu soi per vos gais, d'ira ples:

Iratz, jauzens me faitz trobar;

E soi m'en partit de tals tres,

Que'l mon non a, mas vos, lur par;

E soi fols cantaires cortes

Tan qu'om m'en apela joglar.


Domna, far ne podetz à vostra guiza, quo fetz n'Aima de l'Espatla, que l'estuget lai on li plac. E no sai qu'ieu m'anes alre contan, qu'à gensor mort no posc morir, si muer per dezirers de vos.


Er fenisc mon no sai que s'es,

Qu'aissi l'ai volgut batejar;

Pos mais d'aital non auzi ges

Be'l dei enaissi apellar:

E diga'l, quan l'aura apres,

Qui que s'en volha azautar.


Vai, ses nom; e qui te demanda qui t'a fach, digas li d'en Raymbaut, que sap ben far una balla de foudat, quan si vol.


7226, 7698.


Peire Rogiers, à trassaillir

M'er per vos los ditz els covens

Qu'ieu ai à midons, totz dolens

De cantar, que m cugei suffrir.

E pos sai etz à mi vengutz

Cantarai, si m n'ai estat mutz,

Que no volh remaner cofes.


Mout vos dei lauzar e grazir

Quar anc vos venc cor ni talens

De saber mos captenemens.

E volh que m sapchatz alques dir,

E ja l'avers no m si' escutz,

S'ieu soi avols ni recrezutz;

Que pel ver no passetz ades.


Quar qui per aver vol mentir,

Aquels lauzars es blasmamens,

E tortz, e mals ensenhamens;

E s fai als autres escarnir.

Non es en digz bos pretz saubutz:

Mas als fagz es reconogutz,

E pels fagz veno'l digz apres.


Per mi meteis voletz auzir

Quals sui o drutz; er clau las dens, 

Qu'ades pueja mos pessamens

On plus de preon m'o cossir: 

E dic vos ben qu'ieu no sui drutz, 

Tot per so quar no sui volgutz; 

Mas ben am, sol midons m'ames.


Peire Rogiers, com posc suffrir 

Qu'ades am aissi solamens? 

Meravilh me si viu de vens, 

Enaissi m fai midons morir. 

S'ieu mor per lieis farai vertutz, 

Per que m platz: que si fos perdutz 

Dreg agra que plus m'azires.


Ara l ven en cor que m'azir

Mas ja fo qu'er autres sos sens,

Qu'aitals es sos captenemens;

Per qu'eu loi dei tostemps grazir,

Sol pel ben que m n'es escazutz.

Ja mais no m'en vengues salutz,

Li dei tostemps estar als pes.


Si m volgues sol tan consentir

Que tostemps fos sos entendens,

Ab bels digz n'estera jauzens

E fera m senes fag jauzir.

E deuria n'esser cregutz,

Qu'ieu no quier tan ja 'n fos crezutz

Mas d'un bon respieg don visques.


Bon-respieg, d'aut bas son cazutz;

E si no m recep sa vertutz,

Per cosselh li do que m pendes.


Note. C'est la réponse à la pièce de P. Roger. Voyez son article.

jueves, 19 de octubre de 2023

Sirventes historiques. (+ Index)

Sirventes historiques.


I.


En aquest guai sonet leugier

Me vuelh en cantan esbaudir,

Quar hom que no s dona alegrier

No sai que puesc esdevenir;

Per qu' ieu me vuelh ab joy tenir

Et ab los pros de Proensa

Qui renhan ab conoissensa

Et ab belha captenensa,

Si qu' om no 'ls en pot escarnir.


De conquerre fin pretz entier

Agra ieu talen e dezir,

Si no m' en falhisson denier

E rendas, don pogues complir

Los fagz qu' ieu volgra mantenir;

Mas pus a dieu non agensa

Qu' ieu puesca far gran valensa,

Gardar me dei de falhensa

Al meins, e d' aiso qu' ai servir.


Quar pretz no demanda ni quier

Ab sels qui volen obezir,

Mas tant quant al poder s' afier,

E que hom se guart de falhir;

Per qu' aisel que trop vol tenir

A molt petit de sciensa,

Quar l' avers non a valensa

Mas quar hom en trai guirensa,

E quar hom s' en pot far grazir.


A l' emperador dreiturier

Frederic vuelh mandar e dir

Que, si mielhs no mante l' empier,

Milan lo cuida conquerir

Ab grans faitz, e fai s' en auzir;

Don vos jur per ma crezensa

Que pauc pretz sa conoissensa

E son sen e sa sabensa,

S' en breu no l' en sap far pentir.


Dona sai ab cors plazentier,

Don negus hom no pot mal dir,

E no tem gap de lauzengier,

E sap los melhors retenir

Ab honrar et ab aculhir;

Tan gen fenis e comensa

So solatz e sa parvensa

Qu' en re non hi fai falhensa,

Et a car nom per encarzir.


Na Johana d' Est agensa

A totz los pros, ses falhensa,

Per qu' ie m vuelh ab los pros tenir.

Bernard de Ventadour.

//

Index:

II, Un sirventes on motz non falh

III, Ges de far sirventes no m tartz,

IV, Pus Ventedorn e Comborn e Segur

V, Un sirventes fatz dels malvatz barons,

VI, D' un sirventes no m qual far longor ganda,

VII, Lo coms m' a mandat e mogut,

VIII, Rassa, mes se son primier

IX, Ges no mi desconort S' ieu ai perdut,

X, Ieu chan, qu' el Reys m' en a preguat

XI, Gent fai nostre reis liouranda,

XII, Pus lo gens terminis floritz

XIII, Greu m' es deisendre carcol,

XIV, Quan vey pels vergiers desplegar

XV, Pus li baron son irat e lor peza

XVI, Al dous nou termini blanc

XVII, S' ieu fos aissi senhers e poderos

XVIII, Miez sirventes vueilh far dels reis amdos,

XIX, Non estarai mon chantar non esparja,

XX, Quan la novella flors par el verjan

XXI, Un sirventes farai novelh, plazen

XXII, Ja nuls hom pres non dira sa razon

XXIII, Del rei d' Arragon consir,

XXIV, Quor qu' om trobes Florentis orgulhos,

XXV, Sendatz vermelhs, endis e ros,

XXVI, Bel m' es cant aug lo resso

XXVII, Ab greu cossire Fau sirventes cozen; Bernard Sicart de Marjevols.

XXVIII, Foilla ni flors ni chautz temps ni freidura

XXIX, En aquell temps qu' el reys mori 'N Anfos

XXX, D' un sirventes faire Es mos pessamenz (Pierre de la Caravane)

XXXI, Quant vei lo temps renovellar, (Bertrand de Born, le fils)

XXXII, Ja de far un nou sirventes

XXXIII, Ja no vuelh do ni esmenda (Bernard de Rovenac)

XXXIV, D' un sirventes m' es grans volontatz preza, (Bernard de Rovenac)

XXXV, Doas coblas farai en aqest son

XXXVI, Seigneiras e cavals armatz

XXXVII, Ja non creirai d' En Gui de Cavaillon

XXXVIII, Estiers mon grat mi fan dir villanatge

XXXIX, Belh m' es quan d' armas aug refrim (Guillaume de Montagnagout)

XL, Guerra e trebalhs e brega m platz, (Boniface de Castellane)

XLI, Gerra mi play quan la vey comensar,

XLII, Peire salvagg', en greu pessar

XLIII, De l' arcivesque mi sap bon

XLIV Ja de chantar nulh temps no serai mutz

XLV, Un sirventes farai ses alegratge,

XLVI, En luec de verjanz floritz

XLVII, Ges no m' es greu s' eu non sui ren prezatz

XLVIII, Mout a que sovinenza

XLIX, Entre dos reis vei mogut et enpres

L, Mout fort me sui d' un chan meravillatz

LI, On hom plus aut es pueiatz,

LII, Comte Karle, ie us vuelh far entenden

LIII, Al bon rey qu' es reys de pretz car,

LIV, Nostre reys qu' es d' onor ses par (Bernard d' Auriac)

LV, Francx reys frances, per cuy son Angevi,

LVI, Ancmais per aital razo

LVII, Tant m' es l' onratz, verays ressos plazens,

miércoles, 18 de octubre de 2023

Sirventes historiques. I, En aquest guai sonet leugier (+ Index)

Sirventes historiques.


I.


En aquest guai sonet leugier

Me vuelh en cantan esbaudir,

Quar hom que no s dona alegrier

No sai que puesc esdevenir;

Per qu' ieu me vuelh ab joy tenir

Et ab los pros de Proensa

Qui renhan ab conoissensa

Et ab belha captenensa,

Si qu' om no 'ls en pot escarnir.


De conquerre fin pretz entier

Agra ieu talen e dezir,

Si no m' en falhisson denier

E rendas, don pogues complir

Los fagz qu' ieu volgra mantenir;

Mas pus a dieu non agensa

Qu' ieu puesca far gran valensa,

Gardar me dei de falhensa

Al meins, e d' aiso qu' ai servir.


Quar pretz no demanda ni quier

Ab sels qui volen obezir,

Mas tant quant al poder s' afier,

E que hom se guart de falhir;

Per qu' aisel que trop vol tenir

A molt petit de sciensa,

Quar l' avers non a valensa

Mas quar hom en trai guirensa,

E quar hom s' en pot far grazir.


A l' emperador dreiturier

Frederic vuelh mandar e dir

Que, si mielhs no mante l' empier,

Milan lo cuida conquerir

Ab grans faitz, e fai s' en auzir;

Don vos jur per ma crezensa

Que pauc pretz sa conoissensa

E son sen e sa sabensa,

S' en breu no l' en sap far pentir.


Dona sai ab cors plazentier,

Don negus hom no pot mal dir,

E no tem gap de lauzengier,

E sap los melhors retenir

Ab honrar et ab aculhir;

Tan gen fenis e comensa

So solatz e sa parvensa

Qu' en re non hi fai falhensa,

Et a car nom per encarzir.


Na Johana d' Est agensa

A totz los pros, ses falhensa,

Per qu' ie m vuelh ab los pros tenir.

Bernard de Ventadour.

//

Index:

II, Un sirventes on motz non falh

III, Ges de far sirventes no m tartz,

IV, Pus Ventedorn e Comborn e Segur

V, Un sirventes fatz dels malvatz barons,

VI, D' un sirventes no m qual far longor ganda,

VII, Lo coms m' a mandat e mogut,

VIII, Rassa, mes se son primier

IX, Ges no mi desconort S' ieu ai perdut,

X, Ieu chan, qu' el Reys m' en a preguat

XI, Gent fai nostre reis liouranda,

XII, Pus lo gens terminis floritz

XIII, Greu m' es deisendre carcol,

XIV, Quan vey pels vergiers desplegar

XV, Pus li baron son irat e lor peza

XVI, Al dous nou termini blanc

XVII, S' ieu fos aissi senhers e poderos

XVIII, Miez sirventes vueilh far dels reis amdos,

XIX, Non estarai mon chantar non esparja,

XX, Quan la novella flors par el verjan

XXI, Un sirventes farai novelh, plazen

XXII, Ja nuls hom pres non dira sa razon

XXIII, Del rei d' Arragon consir,

XXIV, Quor qu' om trobes Florentis orgulhos,

XXV, Sendatz vermelhs, endis e ros,

XXVI, Bel m' es cant aug lo resso

XXVII, Ab greu cossire Fau sirventes cozen; Bernard Sicart de Marjevols.

XXVIII, Foilla ni flors ni chautz temps ni freidura

XXIX, En aquell temps qu' el reys mori 'N Anfos

XXX, D' un sirventes faire Es mos pessamenz (Pierre de la Caravane)

XXXI, Quant vei lo temps renovellar, (Bertrand de Born, le fils)

XXXII, Ja de far un nou sirventes

XXXIII, Ja no vuelh do ni esmenda (Bernard de Rovenac)

XXXIV, D' un sirventes m' es grans volontatz preza, (Bernard de Rovenac)

XXXV, Doas coblas farai en aqest son

XXXVI, Seigneiras e cavals armatz

XXXVII, Ja non creirai d' En Gui de Cavaillon

XXXVIII, Estiers mon grat mi fan dir villanatge

XXXIX, Belh m' es quan d' armas aug refrim (Guillaume de Montagnagout)

XL, Guerra e trebalhs e brega m platz, (Boniface de Castellane)

XLI, Gerra mi play quan la vey comensar,

XLII, Peire salvagg', en greu pessar

XLIII, De l' arcivesque mi sap bon

XLIV Ja de chantar nulh temps no serai mutz

XLV, Un sirventes farai ses alegratge,

XLVI, En luec de verjanz floritz

XLVII, Ges no m' es greu s' eu non sui ren prezatz

XLVIII, Mout a que sovinenza

XLIX, Entre dos reis vei mogut et enpres

L, Mout fort me sui d' un chan meravillatz

LI, On hom plus aut es pueiatz,

LII, Comte Karle, ie us vuelh far entenden

LIII, Al bon rey qu' es reys de pretz car,

LIV, Nostre reys qu' es d' onor ses par (Bernard d' Auriac)

LV, Francx reys frances, per cuy son Angevi,

LVI, Ancmais per aital razo

LVII, Tant m' es l' onratz, verays ressos plazens,

Sirventes historiques. I, En aquest guai sonet leugier (+ Index)

Sirventes historiques.


I.


En aquest guai sonet leugier

Me vuelh en cantan esbaudir,

Quar hom que no s dona alegrier

No sai que puesc esdevenir;

Per qu' ieu me vuelh ab joy tenir

Et ab los pros de Proensa

Qui renhan ab conoissensa

Et ab belha captenensa,

Si qu' om no 'ls en pot escarnir.


De conquerre fin pretz entier

Agra ieu talen e dezir,

Si no m' en falhisson denier

E rendas, don pogues complir

Los fagz qu' ieu volgra mantenir;

Mas pus a dieu non agensa

Qu' ieu puesca far gran valensa,

Gardar me dei de falhensa

Al meins, e d' aiso qu' ai servir.


Quar pretz no demanda ni quier

Ab sels qui volen obezir,

Mas tant quant al poder s' afier,

E que hom se guart de falhir;

Per qu' aisel que trop vol tenir

A molt petit de sciensa,

Quar l' avers non a valensa

Mas quar hom en trai guirensa,

E quar hom s' en pot far grazir.


A l' emperador dreiturier

Frederic vuelh mandar e dir

Que, si mielhs no mante l' empier,

Milan lo cuida conquerir

Ab grans faitz, e fai s' en auzir;

Don vos jur per ma crezensa

Que pauc pretz sa conoissensa

E son sen e sa sabensa,

S' en breu no l' en sap far pentir.


Dona sai ab cors plazentier,

Don negus hom no pot mal dir,

E no tem gap de lauzengier,

E sap los melhors retenir

Ab honrar et ab aculhir;

Tan gen fenis e comensa

So solatz e sa parvensa

Qu' en re non hi fai falhensa,

Et a car nom per encarzir.


Na Johana d' Est agensa

A totz los pros, ses falhensa,

Per qu' ie m vuelh ab los pros tenir.

Bernard de Ventadour.

//

Index:

II, Un sirventes on motz non falh

III, Ges de far sirventes no m tartz,

IV, Pus Ventedorn e Comborn e Segur

V, Un sirventes fatz dels malvatz barons,

VI, D' un sirventes no m qual far longor ganda,

VII, Lo coms m' a mandat e mogut,

VIII, Rassa, mes se son primier

IX, Ges no mi desconort S' ieu ai perdut,

X, Ieu chan, qu' el Reys m' en a preguat

XI, Gent fai nostre reis liouranda,

XII, Pus lo gens terminis floritz

XIII, Greu m' es deisendre carcol,

XIV, Quan vey pels vergiers desplegar

XV, Pus li baron son irat e lor peza

XVI, Al dous nou termini blanc

XVII, S' ieu fos aissi senhers e poderos

XVIII, Miez sirventes vueilh far dels reis amdos,

XIX, Non estarai mon chantar non esparja,

XX, Quan la novella flors par el verjan

XXI, Un sirventes farai novelh, plazen

XXII, Ja nuls hom pres non dira sa razon

XXIII, Del rei d' Arragon consir,

XXIV, Quor qu' om trobes Florentis orgulhos,

XXV, Sendatz vermelhs, endis e ros,

XXVI, Bel m' es cant aug lo resso

XXVII, Ab greu cossire Fau sirventes cozen; Bernard Sicart de Marjevols.

XXVIII, Foilla ni flors ni chautz temps ni freidura

XXIX, En aquell temps qu' el reys mori 'N Anfos

XXX, D' un sirventes faire Es mos pessamenz (Pierre de la Caravane)

XXXI, Quant vei lo temps renovellar, (Bertrand de Born, le fils)

XXXII, Ja de far un nou sirventes

XXXIII, Ja no vuelh do ni esmenda (Bernard de Rovenac)

XXXIV, D' un sirventes m' es grans volontatz preza, (Bernard de Rovenac)

XXXV, Doas coblas farai en aqest son

XXXVI, Seigneiras e cavals armatz

XXXVII, Ja non creirai d' En Gui de Cavaillon

XXXVIII, Estiers mon grat mi fan dir villanatge

XXXIX, Belh m' es quan d' armas aug refrim (Guillaume de Montagnagout)

XL, Guerra e trebalhs e brega m platz, (Boniface de Castellane)

XLI, Gerra mi play quan la vey comensar,

XLII, Peire salvagg', en greu pessar

XLIII, De l' arcivesque mi sap bon

XLIV Ja de chantar nulh temps no serai mutz

XLV, Un sirventes farai ses alegratge,

XLVI, En luec de verjanz floritz

XLVII, Ges no m' es greu s' eu non sui ren prezatz

XLVIII, Mout a que sovinenza

XLIX, Entre dos reis vei mogut et enpres

L, Mout fort me sui d' un chan meravillatz

LI, On hom plus aut es pueiatz,

LII, Comte Karle, ie us vuelh far entenden

LIII, Al bon rey qu' es reys de pretz car,

LIV, Nostre reys qu' es d' onor ses par (Bernard d' Auriac)

LV, Francx reys frances, per cuy son Angevi,

LVI, Ancmais per aital razo

LVII, Tant m' es l' onratz, verays ressos plazens,