Mostrando entradas con la etiqueta Cataloingna. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Cataloingna. Mostrar todas las entradas

domingo, 11 de octubre de 2026

Guillem de Cabestanh. Lo dos cossire Que m don' amor soven,

Guillem de Cabestanh.

2701, 7225, 7614.

Guillem de Cabestanh.


Guillem de Cabestanh fo un gentils castelas del comtat de Rossilhon, que confinava con Cataloingna e con Narbones. Mot fo avinens hom de la persona, e presatz d'armas, e de servir e de cortesia; e bos trobaires. 

Et avia en la soa encontrada una domna que avia nom madomna Sermonda, moiller d'en Raimon de Castel-Rossilho, qu'era mot ric e gentils, e braus, e mals et orgoillos. Longamen l'amet en G. de Cabestanh, e'n fet motas bonas cansos; e la domna l volc tan de be que l fey son cavayer, et esteron ab gran joi essems lonc temps. E fon dic al marit d'ela, don el n'ac gran gelosia; et enserret la en una tor, e li foron faitz man desplazer, don G. de Cabestanh ac gran dolor; don fes una canso:

Lo dos cossire

Que m don' amor soven.

E quan R. entendet la canso crezet que fos de sa moiller, quar dis en una cobla:

Tot quan fas per temensa

Devetz en bona fei

Penre, neis quan nous vei.

Et aquest mot entendet: e mandet lo marit à 'n G. que vengues à parlamen. E menet lo ab si foras lonh del castel, et à trassio el li tolc la testa e mes la en un cavayrol; e trais li lo cor del ventre, e fes lo portar à un escudier à son alberc. Et intret s'en él castel, e fes lo cor raustir e far pevrada, per so la domna s'agradava fort de cor de salvaizina, e fes lo manjar à sa molher en semblan qu'el ne manjes. E quan l'ac manjat, el li dis que so que avia manjat era 'l cor d'en G. de Cabestanh, e mostret li la testa, e demandet si l'era estat bos. E la domna conoc la testa, e dis que tan bos li era estat, que jamais autre manjar ni autre beure no l tolria la sabor. El marit, quant o auzi, correc li dessus ab l'espaza; e la domna ac paor e fugi al balcon, e se laisset cazer jos e fo morta.

Et aquest mal fo sauputz per tota la terra, don fo mot gran tristeza de la domna e d'en G. de Cabestanh. Et ajusteron se los parens d'en G. e de la domna, e totz los cortes cavayers d'aquela encontrada, e guerrejeron R. de Castel-Rossilhon. El rei Amfos d'Arago venc en la terra, quan saup lo fag, e pres R de Castel-Rossilho, e fes metr' en G. de Cabestanh denan l'us de la gleiza de San Joan à Perpinhan, e la domna ab el. 

E fon una longa sazo que tug li cortes cavayer e las domnas gentils de Cataluenha e de Rossilho, e de Sardanha e de Narbones, venian far cascun an anoal per lur armas aital jorn quan moriro, pregan nostre senhor que lur agues merce.

Aissi com avetz auzit lo rei pres R. de Castel-Rossilho e l deseretet, e l tolc totz sos castels, e l fes morir en sas preisos, e donet totz sos bes als parens d'en G. e de la domna.

La rosada del matí, rosades; châtelain, catalán, català, catalá, catalan, castell, castellán, castellano, castlà, castla,


2701, 7225-6, 7614, 7698, C.


Lo dos cossire

Que m don' amor soven,

Domna, m fai dire

De vos mans vers plazen.

Pessan remire

Vostre cors car e gen,

Qu'am e dezire

Mais que no fas parven.

E si tot me delei,

Ges per tan nous abnei,

Anceis vas vos soplei

Ab franca bevolensa.

Domn' en cui beutatz gensa,

Mantas vetz oblit mei

Que laus vos e mercei.


Tot jorn m'azire

L'amor queus mi defen,

S'ieu ja'l cor vire

Ves autr'entendemen.

Tout m'avetz rire

E donat pessamen.

Plus greu martire

Nuls hom de mi no sen;

Quar vos qu'ieu plus envei

De re qu' él mon estei

Desautorc e mescrei,

E dezam en parvensa.

Tot quan fas per temensa

Devetz en bona fei

Penre, neis quan nous vei.


En sovinensa

Tenc la car' e'l dous ris,

Vostra valensa

E'l bel cors blanc e lis.

S'ieu per crezensa 

Estes vas dieus tan fis,

Viu ses faillensa

Intres en paradis. 

Qu'aissi soi ses totz cutz 

A vos de cor rendutz, 

Qu'autra jois no m'adutz; 

Q'una no porta benda 

Qu'ie'n prezes per esmenda 

Baizar, ni fos sos drutz, 

Per las vostras salutz.


Ades comensa

L'amor, e m'abelis

La captenensa

De vos cui soi aclis.

Be par que m vensa

Vostr' amor, qu'ans queus vis

Fon m'entendensa

Queus ames e servis;

Qu'ab vos soi remazutz

Sols e ses tot ajutz;

E n'ai d'autres perduts

Mans dos: qui s vol los prenda,

Qu'à mi platz mot qu'atenda,

Ses totz covens saubutz,

Vos don m'es jois vengutz.


Dieus! co seria

Qu'ieu merce no trobes

Ab vos amia,

La genser qu'anc nasques!

Qu'ieu noich e dia,

Ginolhos e de pes,

Sancta Maria

Prec vostr' amor mi des.

Qu'ieu foi noiritz enfans

Per far vostres comans;

E ja dieus no m'enans

S'ieu ja m'en voill estraire.

Pros domna de bon aire

Sufretz qu'ieu bais los gans,

Que del plus soi duptans.


Ans que s'estenda

En mon cor la dolor,

Merce descenda

En vos, domn', et amor.


Joi vos mi renda

E m lonh sospir e plor; 

Nous o defenda

Paratge ni ricor:

Qu'oblidatz m'es totz bes 

S'ab vos no m val merces. 

Ai! bella dossa res, 

Ben feratz que corteza

S'al prim queus aic conqueza

M'amassetz, o non ges, 

Qu'eras no sai com s'es.


No trob contenda

Contra vostra valor;

Merces vo'n prenda

Tal qu'à vos si' honor.

Ja no m'entenda

Dieus mest siei pregador,

S'ieu vol la renda

Dels quatre reis major, 

Per qu'ab vos no m valgues 

Merces e bona fes;

Que partir no m posc ges

De vos, en qui s'es meza 

M'amor: e si fos preza 

En baizar, eus plagues, 

Ja no volgra solves.


Anc res qu'à vos plagues, 

Franca domna corteza,

No m'estet tan defeza

Que ieu no la fezes, 

Ab que far o saupes.


En Raimons, la beleza 

E'l bes qu'en midons es

M'an sai lassat e pres.



Micer Guiglielmo del Rosselló done a minjá a la seua dona lo cor de micer Guiglielmo Guardastagno, mort per nell y amat per nella; lo que sabénu ella después, se avíe de una finestra alta y se mate, y es enterrada en lo seu amán. //

domingo, 4 de octubre de 2026

18. Amerigo di Belenoi, Nuills hom non pot complir adrechamen

18. Amerigo di Belenoi. *

Secondo la lezione del canz. B (Mahn, Gedichte der Troubadours, n. 77).

Raynouard, choix, poésies, troubadours, kindle

so q'a en cor, sitot quan el eis fai
noil sembla pauc ni ama ab cor verai,
puois que cuja amar tant finamen
c'aitals cujars descreis e l'autre enanssa;
mas eu non am jes per aital semblanssa,
anz jur per lieis q'ieu teing al cor plus car,
cum plus l'am fort la cuig petit amar.
Petit l'am eu, segon so q'ieu enten,
c'onor ni be mas tant qant l'am non ai;
e s'ieu l'ames tant cum a lieis s'eschai,
en fora reis d'amor e de joven
e de rics faitz; mas hom non ha honransa
par al sieu pretz; pero tant greu pesanssa
n'ai e mon cor, car los faitz non puosc far,
qels mals q'ieu trac degra per faitz comtar.
C'aicel que vol e non pot per un cen
trai pejor mal que cel qui pot e fai;
car lo poders apodera l'esglai,
q'el tol als rics l'amoros pessamen.
Mas cill en cui ai tota m'esperanssa,
val tant qu'il sap ab tant fina acordanssa
conquerre pretz e si eissa gardar,
q'anc pauc ni trop no fetz de nuill affar.
Qand e mon cor remir son bel cors gen,
lo douz pensars m'abellis tant em plai
c'ab joi languisc, e car eu no l'am mai,
muor de desir on plus l'am coralmen;
que tant volgra qem cregues s'amistansa
tro q'ieu moris o qu'il n'agues piatanssa.
qel jois d'amor, qan dompnal vol donar,
non pot mais tant qant hom l'ama pojar.
Nil dons non val a cellui qui lo pren
ren mas aitan qant s'en dona de jai;
doncs sis pensa mi donz lo joi q'aurai
del sieu ric don, si 'n lieis merces dissen,
q'estiers non ai de ren nuilla fianssa,
ill e merces farant bona acordanssa;
car merces fai ric dur cor acordar
ab leial cor vencut per sobramar.
Vas la bella n'Elionor t'enansa,
chansos, q'en lieis pren bos pretz meilluransa,
qu'ieu la tramet a lieis per meillurar;
e si ta dis, poiras segur anar;
E sis dona nuill regart al passar
el nom de foill vai e not cal doptar.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 50): 
N'Aimerics de Belenoi si fo de Bordales, d'un castel que a nom l'Esparra, neps de maestre Peire de Corbiac. clercs fo, mas pois si fez joglars; e trobet bonas chansos e bellas & avinens d'una domna de Gascoingna, que avia nom Gentils de Rius, e per leis estet long temps en aquella encontrada. pois s'en anet en Cataloingna, & estet lai entro qu'el moric.

N'Aimerics de Belenoi si fo de Bordales, d'un castel que a nom l'Esparra, neps de maestre Peire de Corbiac.