Mostrando entradas con la etiqueta cossire. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta cossire. Mostrar todas las entradas

domingo, 11 de octubre de 2026

Guillem de Cabestanh. Lo dos cossire Que m don' amor soven,

Guillem de Cabestanh.

2701, 7225, 7614.

Guillem de Cabestanh.


Guillem de Cabestanh fo un gentils castelas del comtat de Rossilhon, que confinava con Cataloingna e con Narbones. Mot fo avinens hom de la persona, e presatz d'armas, e de servir e de cortesia; e bos trobaires. 

Et avia en la soa encontrada una domna que avia nom madomna Sermonda, moiller d'en Raimon de Castel-Rossilho, qu'era mot ric e gentils, e braus, e mals et orgoillos. Longamen l'amet en G. de Cabestanh, e'n fet motas bonas cansos; e la domna l volc tan de be que l fey son cavayer, et esteron ab gran joi essems lonc temps. E fon dic al marit d'ela, don el n'ac gran gelosia; et enserret la en una tor, e li foron faitz man desplazer, don G. de Cabestanh ac gran dolor; don fes una canso:

Lo dos cossire

Que m don' amor soven.

E quan R. entendet la canso crezet que fos de sa moiller, quar dis en una cobla:

Tot quan fas per temensa

Devetz en bona fei

Penre, neis quan nous vei.

Et aquest mot entendet: e mandet lo marit à 'n G. que vengues à parlamen. E menet lo ab si foras lonh del castel, et à trassio el li tolc la testa e mes la en un cavayrol; e trais li lo cor del ventre, e fes lo portar à un escudier à son alberc. Et intret s'en él castel, e fes lo cor raustir e far pevrada, per so la domna s'agradava fort de cor de salvaizina, e fes lo manjar à sa molher en semblan qu'el ne manjes. E quan l'ac manjat, el li dis que so que avia manjat era 'l cor d'en G. de Cabestanh, e mostret li la testa, e demandet si l'era estat bos. E la domna conoc la testa, e dis que tan bos li era estat, que jamais autre manjar ni autre beure no l tolria la sabor. El marit, quant o auzi, correc li dessus ab l'espaza; e la domna ac paor e fugi al balcon, e se laisset cazer jos e fo morta.

Et aquest mal fo sauputz per tota la terra, don fo mot gran tristeza de la domna e d'en G. de Cabestanh. Et ajusteron se los parens d'en G. e de la domna, e totz los cortes cavayers d'aquela encontrada, e guerrejeron R. de Castel-Rossilhon. El rei Amfos d'Arago venc en la terra, quan saup lo fag, e pres R de Castel-Rossilho, e fes metr' en G. de Cabestanh denan l'us de la gleiza de San Joan à Perpinhan, e la domna ab el. 

E fon una longa sazo que tug li cortes cavayer e las domnas gentils de Cataluenha e de Rossilho, e de Sardanha e de Narbones, venian far cascun an anoal per lur armas aital jorn quan moriro, pregan nostre senhor que lur agues merce.

Aissi com avetz auzit lo rei pres R. de Castel-Rossilho e l deseretet, e l tolc totz sos castels, e l fes morir en sas preisos, e donet totz sos bes als parens d'en G. e de la domna.

La rosada del matí, rosades; châtelain, catalán, català, catalá, catalan, castell, castellán, castellano, castlà, castla,


2701, 7225-6, 7614, 7698, C.


Lo dos cossire

Que m don' amor soven,

Domna, m fai dire

De vos mans vers plazen.

Pessan remire

Vostre cors car e gen,

Qu'am e dezire

Mais que no fas parven.

E si tot me delei,

Ges per tan nous abnei,

Anceis vas vos soplei

Ab franca bevolensa.

Domn' en cui beutatz gensa,

Mantas vetz oblit mei

Que laus vos e mercei.


Tot jorn m'azire

L'amor queus mi defen,

S'ieu ja'l cor vire

Ves autr'entendemen.

Tout m'avetz rire

E donat pessamen.

Plus greu martire

Nuls hom de mi no sen;

Quar vos qu'ieu plus envei

De re qu' él mon estei

Desautorc e mescrei,

E dezam en parvensa.

Tot quan fas per temensa

Devetz en bona fei

Penre, neis quan nous vei.


En sovinensa

Tenc la car' e'l dous ris,

Vostra valensa

E'l bel cors blanc e lis.

S'ieu per crezensa 

Estes vas dieus tan fis,

Viu ses faillensa

Intres en paradis. 

Qu'aissi soi ses totz cutz 

A vos de cor rendutz, 

Qu'autra jois no m'adutz; 

Q'una no porta benda 

Qu'ie'n prezes per esmenda 

Baizar, ni fos sos drutz, 

Per las vostras salutz.


Ades comensa

L'amor, e m'abelis

La captenensa

De vos cui soi aclis.

Be par que m vensa

Vostr' amor, qu'ans queus vis

Fon m'entendensa

Queus ames e servis;

Qu'ab vos soi remazutz

Sols e ses tot ajutz;

E n'ai d'autres perduts

Mans dos: qui s vol los prenda,

Qu'à mi platz mot qu'atenda,

Ses totz covens saubutz,

Vos don m'es jois vengutz.


Dieus! co seria

Qu'ieu merce no trobes

Ab vos amia,

La genser qu'anc nasques!

Qu'ieu noich e dia,

Ginolhos e de pes,

Sancta Maria

Prec vostr' amor mi des.

Qu'ieu foi noiritz enfans

Per far vostres comans;

E ja dieus no m'enans

S'ieu ja m'en voill estraire.

Pros domna de bon aire

Sufretz qu'ieu bais los gans,

Que del plus soi duptans.


Ans que s'estenda

En mon cor la dolor,

Merce descenda

En vos, domn', et amor.


Joi vos mi renda

E m lonh sospir e plor; 

Nous o defenda

Paratge ni ricor:

Qu'oblidatz m'es totz bes 

S'ab vos no m val merces. 

Ai! bella dossa res, 

Ben feratz que corteza

S'al prim queus aic conqueza

M'amassetz, o non ges, 

Qu'eras no sai com s'es.


No trob contenda

Contra vostra valor;

Merces vo'n prenda

Tal qu'à vos si' honor.

Ja no m'entenda

Dieus mest siei pregador,

S'ieu vol la renda

Dels quatre reis major, 

Per qu'ab vos no m valgues 

Merces e bona fes;

Que partir no m posc ges

De vos, en qui s'es meza 

M'amor: e si fos preza 

En baizar, eus plagues, 

Ja no volgra solves.


Anc res qu'à vos plagues, 

Franca domna corteza,

No m'estet tan defeza

Que ieu no la fezes, 

Ab que far o saupes.


En Raimons, la beleza 

E'l bes qu'en midons es

M'an sai lassat e pres.



Micer Guiglielmo del Rosselló done a minjá a la seua dona lo cor de micer Guiglielmo Guardastagno, mort per nell y amat per nella; lo que sabénu ella después, se avíe de una finestra alta y se mate, y es enterrada en lo seu amán. //

miércoles, 18 de octubre de 2023

XXVII, Ab greu cossire Fau sirventes cozen; Bernard Sicart de Marjevols.

XXVII.


Ab greu cossire

Fau sirventes cozen; 

Dieus! qui pot dire 

Ni saber lo turmen,

Qu' ieu, quan m' albire,

Suy en gran pessamen;

Non puesc escrire

L' ira ni 'l marrimen,

Qu' el segle torbat vey,

E corrompon la ley

E sagramen e fey,

Q' usquecx pessa que vensa

Son par ab malvolensa,

E d' aucir lor e sey,

Ses razon e ses drey.


Tot jorn m' azire

Et ai aziramen,

La nueg sospire

E velhan e dormen;

Vas on que m vire,

Aug la corteza gen

Que cridon Cyre

Al Frances humilmen:

Merce an li Francey,

Ab que veio 'l conrey,

Que autre dreg no y vey.

Ai! Toloza e Proensa

E la terra d' Agensa,

Bezers e Carcassey

Quo vos vi e quo us vey!


Cavallairia,

Hospitals ni maizos,

Ordes que sia

No m' es plazens ni bos;

Ab gran bauzia

Los truep et orgulhos,

Ab simonia,

Ab grans possessios; 

Ja non er apellatz

Qui non a grans rictatz

O bonas heretatz;

Aquelhs an l' aondansa

E la gran benanansa;

Enjans e tracios

Es lor cofessios.


Franca clercia,

Gran ben dey dir de vos,

E s' ieu podia

Diria 'n per un dos;

Gen tenetz via

Et ensenhatz la nos;

Mas qui ben guia

N' aura bos gazardos;

Res no vey que us laissatz,

Tan quan podetz donatz,

Non autz cobeytatz,

Sofretz greu malanansa

E vistetz ses coinhdansa;

Mielhs valha dieus a nos

Qu' ieu no dic ver de vos!


Si quo 'l salvatges

Per lag temps mov son chan,

Es mos coratges 

Qu' ieu chante derenan;

E quar paratges

Si vai aderrairan,

E bos linhatges

Decazen e falsan,

E creys la malvestatz,

E 'ls baros rebuzatz,

Bauzadors e bauzatz

Valor menon derreira

E deshonor primeyra;

Avols ricx e malvatz

Es de mal heretatz.


Rey d' Aragon, si us platz,

Per vos serai honratz.


Bernard Sicart de Marjevols.

XXVII, Ab greu cossire Fau sirventes cozen; Bernard Sicart de Marjevols.

XXVII.


Ab greu cossire

Fau sirventes cozen; 

Dieus! qui pot dire 

Ni saber lo turmen,

Qu' ieu, quan m' albire,

Suy en gran pessamen;

Non puesc escrire

L' ira ni 'l marrimen,

Qu' el segle torbat vey,

E corrompon la ley

E sagramen e fey,

Q' usquecx pessa que vensa

Son par ab malvolensa,

E d' aucir lor e sey,

Ses razon e ses drey.


Tot jorn m' azire

Et ai aziramen,

La nueg sospire

E velhan e dormen;

Vas on que m vire,

Aug la corteza gen

Que cridon Cyre

Al Frances humilmen:

Merce an li Francey,

Ab que veio 'l conrey,

Que autre dreg no y vey.

Ai! Toloza e Proensa

E la terra d' Agensa,

Bezers e Carcassey

Quo vos vi e quo us vey!


Cavallairia,

Hospitals ni maizos,

Ordes que sia

No m' es plazens ni bos;

Ab gran bauzia

Los truep et orgulhos,

Ab simonia,

Ab grans possessios; 

Ja non er apellatz

Qui non a grans rictatz

O bonas heretatz;

Aquelhs an l' aondansa

E la gran benanansa;

Enjans e tracios

Es lor cofessios.


Franca clercia,

Gran ben dey dir de vos,

E s' ieu podia

Diria 'n per un dos;

Gen tenetz via

Et ensenhatz la nos;

Mas qui ben guia

N' aura bos gazardos;

Res no vey que us laissatz,

Tan quan podetz donatz,

Non autz cobeytatz,

Sofretz greu malanansa

E vistetz ses coinhdansa;

Mielhs valha dieus a nos

Qu' ieu no dic ver de vos!


Si quo 'l salvatges

Per lag temps mov son chan,

Es mos coratges 

Qu' ieu chante derenan;

E quar paratges

Si vai aderrairan,

E bos linhatges

Decazen e falsan,

E creys la malvestatz,

E 'ls baros rebuzatz,

Bauzadors e bauzatz

Valor menon derreira

E deshonor primeyra;

Avols ricx e malvatz

Es de mal heretatz.


Rey d' Aragon, si us platz,

Per vos serai honratz.


Bernard Sicart de Marjevols.