Mostrando entradas con la etiqueta digatz. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta digatz. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de octubre de 2026

42. Lanfranco Cigala. Estiers mon grat mi fan dir villanatge

42. Lanfranco Cigala. *


Della prima si dà il testo edito dal Mahn (Werke d. Troub. III, 122); 

per la seconda si riproduce la lezione del canz. I.



Lanfranc Cigala


Estiers mon grat mi fan dir villanatge

li faillimen vironat de follia

d' un croi marques, e sai qu' eu fas follatge

q' ab escien failh per autrui follia

mas una res m' escuza, s' o enten,

que si fossen cellat li faillimen,

ja del faillir non agr' hom espaven,

e qui mal fa, ben dei sofrir q' om dia.

Per qu' eu dirai d' un fol nega barnatge, 

sosterra pretz e destrui cortesia,

qu' om ditz qu' e natz de Monferrat linatge

mas non pareis a l' obra qu' aissi sia; 

ans crei que fo fils o fraire de ven,

tan cambia leu son cor e son talen: 

en Bonifaz es clamatz falsamen, 

car anc bon faig non sap far a sa via.

Son sagramen sai eu quel mis en gatge

als Milanes et a lur compagnia,

e 'n pres deniers per aunir son paratge, 

e vendet lur la fe qu' el non avia; 

pero de fe d' eretges nol repren, 

qu' el jura leu e fail son sagramen; 

e s' el annatz volgues rendre l' argen 

del sagramen crei q' om lo quitaria.

Tant es avols e de menut coratge 

qu' anc jorn nol plac pretz de cavalaria, 

per qu' a perdut pro de son heritatge, 

q' anc non regeis per ardiment un dia; 

mas qar a faz dos traimens tan gen 

a son seingnor, a Tan primieramen, 

pois a Milan a cui frais convinen, 

e cuja a obs cobrar sa manentia.

S' eu fos seigner ja nom feir' homenatge 

adrechamen, car sai qu' el nol tenria; 

nim baisera mais de boch' el visatge, 

car autra vez lam baiset a Pavia, 

pois en baiset lo papa eissamen; 

donc pois aissi tota sa fe demen, 

s' ab me jamais fezes paz ni coven, 

si nom..., ren nol creiria.

Ai! Monferrat plangues lo flac dolen, 

quar aunis vos e tota vostra gen, 

qu' aissi fenis l' onratz pretz veramen 

que Monferratz per tot lo mon avia. 

Aunit marques, al diabol vos ren 

qui tal vassal taing aital segnoria.


Seingner Thomas, tan mi platz

lo pretz c' om de vos retrai,

eil honrat fatz que vos faitz lai,

vos mi fan tan plazer de zai,

que tot zo qu' eu posc ni qu' eu sai

vos profer et ancora mai,

que pauc mi sembla zo qu' eu ai

ad honrar vos si com s' eschai;

per qu'eu d'aillors men propterai. 

E temeria faillir

s' ieu m' enardis de querir

quem voillatz per amic tenir. 

mas car de tot mon cor dezir 

vostres precs per comanz auzir

e vos honrar et hobezir, 

aisso m' en fai tot enardir, 

qu'om pot bon demandar e dir

lai on hom al cor de servir. 

E certanament voc dic (vos dic)

que ja nom trobarez tric

ni fals ni fellon ni enic,

auz mi trobarez de cor ric, 

qui que l'aia croi ni mendic,

et auriam per enemic

quius fezes enoi ni destric, 

nim creiria d'aisso chastic, 

qu' aissi deu hom amar amic. 

E pos sui asseguratz 

a demandar so quem platz, 

prec que coblejan respondatz 

ad aquestas coblas qu' eu fatz 

per fermar nostras amistatz. 

mas eu non quier ges quem digatz 

sius es gais ni enamoratz;

qu' aisso sai eu ben qu'es vertatz, 

qu' estiers non foratz tant prezats. 

Pero sius ven a plazer 

del vostre noble saber, 

voill per vos auzir e saber, 

quar molt en poirai mais valer, 

mas trop plus voluntiers vezer 

vos volgr' ieu, zo sapzats en ver; 

mas quecs deu laissar remaner 

zo que vol, cant nol pot aver, 

tro que n' ai' autra veg lezer.

En Romas, cel quis fai valer 

vos don complir vostre plazer, 

et a mi don sen e poder 

d'onrar vos quell ai lo voler.


* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 105): 

En Lanfrancs Cigala si fo de la ciutat de Genoa. gentils homs e savis fo; e fo jutges cavalliers, mas vida de juge menava. et era grans amadors; & entendia se en trobar, e fo bos trobaire, e fetz mantas bonas cansos; e trobava voluntiers de Dieu.

30. Isabella ed Elia Cairel. N' Elyas Cairel, de l'amor

30. Isabella ed Elia Cairel.

Secondo la lezione di O, con alcune delle correzioni dello Schultz (Die prov. Dichterinnen, p. 22).

Testi antichi provenzali, Ernesto Monaci, Ramón Guimerá Lorente, Amazon

N' Elyas Cairel, de l'amor
qu'ieu e vos soliam aver, 
perque l'avetz cambiat aillor:
qe vostre chanz non vai si com solia, 
et anc vas vos nom sui salvatz un dia, 
ni vos d'amor nom demandetz anc tan 
q'ieu no fezes tot al vostre coman. 
Madomn' Eysabella, valor
joi e pretz e sen e saber 
soliatz qec jorn mantener, 
e s'ieu en dizia lauzor,
e mon chantar, nol dis per drudaria, 
mas per honor e pron q'ieu n'atendia, 
si con joglars fai de dompna prezan; 
mas chascun jorn m'es anada cambian.
N'Elyas Cairel, amador
no vim mais de vostre voler 
qui cambges dompna per aver; 
e s'ieu en disses desonor,
eu n'ai dig tant de be q' om nol creiria, 
mas ben podetz doblar vostra folia;
de mi vos dic qu'ades vau meilluran, 
mas endreig vos non ai cor ni talan. 
Domn', eu faria gran follor,
si stes gair' en vostre poder,
e ges per tal nom desesper,
s'anc tot non aic pron ni honor;
vos remanretz tals com la genz vos cria, 
et ieu irei vezer ma bell' amia
el sieu gen cors grail e benistan,
que no m' a cor menzongier ni truan. 
N' Elias Cairel, fegnedor 
resemblatz segon mon parer,
com hom qis feing de dol aver 
de zo dont el no sent dolor.
sim creziatz, bon conseil vos daria 
qe tornassetz estar en la badia;
e nous auzei anc mais dir mon semblan, 
mas pregar n' ei lo patriarch' Ivan.
Domn' Eysabel', en refreitor
non estei anc mattin ni ser; 
mas vos n'auretz oimais lezer,
q' en breu temps perdretz la color. 
estier mon grat mi faitz dir vilania, 
et ai mentit, q'eu non crei q'el mond sia 
domna tant pros ni ab beutat tan gran 
com vos avez, per q' ieu i hai agut dan.
Sius plazia, n' Elyas, ieu volria 
qem disesses qals es la vostr' amia, 
e digatz lom e no i anetz doptan,
q'eus en valrai, s'ela val ni a sen tan.
Dompna, vos m'enqerretz de grant follia,
qe per razon s'amistat en perdria;
qe per paor qe lauzengier mi fan,
pero non aus descubrir mon talan.

lunes, 5 de octubre de 2026

24. Alberto Malaspina, Rambaldo di Vaqueiras. Aram digatz, Rambautz, si vos agrada,


Secondo la lezione riprodotta dal Mahn (Werke der Troubadours, III, 183).

Alberto Malaspina, Rambaldo di Vaqueiras. Aram digatz, Rambautz, si vos agrada,

Aram digatz, Rambautz, si vos agrada, 
sius es aissi cum ieu aurai apres, 
que malamen s'es contra vos guidada
vostra domna de sai en Tortones,
mas ill a fag de vos tal sirventes 
don etz aunitz et ilh es vergonhada, 
que vostr' amors non l'es honors ni bes; 
per qu'ella s'es aissi de vos lunhada.
Albert marques, vers es qu' ieu ai amada 
l'enganayritz don m'avetz escomes, 
que s'es de mi e de bon pretz ostada; 
mas non puesc mais, que ren non l'ai mespres, 
ans l'ai lonc temps servida et onrada;
mas vos e lieis persegua vostra fes 
c'avetz cent vetz per aver perjurada;
per ques clamon de vos li Genoes,
que, mal lur grat lur empenhes l'estrada.
Per dieu, Rambautz, de sous port guerentia,
que mantas vetz, per talen de donar,
ai aver tol, e non per manentia
ni per thesaur qu' ieu volgues amassar;
mas vos ai vist cent vetz per Lombardia
anar a pe, a ley de croy joglar, 
paubre d'aver e malestrucx d'amia; 
e feraus pro qu' ieus dones a manjar;
e membre vos cous trobes a Pavia.
Albert marques, enuej' e vilania 
sabetz ben dir e miels la sabetz far, 
e tot engan e tota fellonia
e malvestat pot hom en vos trobar,
e pauc de pretz e de cavallaria;
per queus tol hom ses deman Val de Tar; 
Peiracorna perdetz vos per follia;
e Nicolos e Lanfrancos da Mar
vos podon ben apellar de bauzia.
Per dieu, Rambautz, segon la mia esmansa, 
fezetz que fols, quan laissetz lo mestier
don aviatz honor e benanansa;
e sel queus fetz de joglar cavallier, 
vos det enuei, trebalh e malanansa
e pensamen et ir' et encombrier,
e tolc vos joi e pretz et alegransa; 
que, pueys montetz de rossin en destrier, 
non fezetz colp d'espaza ni de lansa.
Albert marques, tota vostr' esperansa 
es en trair et en faire panier
enves totz sels qu' ab vos an acordansa, 
e queus servon de grat e voluntier; 
vos non tenetz sagramen ni fiansa; 
e s' ieu no val per armas Olivier,
vos no valetz Rotlan, a ma semblansa; 
que Plasensa nous laissa castanhier
e tol vos terra e non prendetz venjansa.
Sol dieus mi gart, Rambautz, mon Escudier, 
en cuy ai mes mon cor e m' esperansa, 
a mon dan get vos e tot lur enpier, 
sel de Milan ab lur farsida pansa.
Albert marques, tug li vostre guerrier 
an tan paor de vos e tal doptansa, 
qu'il vos clamon lo Marques putanier, 
dezeretat, deslial, ses fiansa.

* Biografia, secondo il testo edito dallo Chabaneau (op. cit. p. 104):
Albertz marques si fo dels marques de Malespina. valenz homo fo e larcs e cortes & enseignatz; e saub ben far coblas e sirventes e cansos.



jueves, 12 de octubre de 2023

VII, Perdigons, vostre sen digatz;

VII.


Perdigons, vostre sen digatz;

Que us par de dos maritz gelos?

L' us a moiller qu' es bella e pros,

Franca, cortesa e chausida,

E l' autres laida e marrida,

Villana e d' avol respos;

Chascuns es gardaire d' amdos:

E pos tant fols mestiers lor platz,

Ni aital es lor voluntatz,

Quals en deu esser meins blasmatz?


Gaucelm Faidit, ben voill sapchatz

Que de domna ab bellas faissos

Don tot lo mons es enveios,

Qui l' a pres de si aizida,

Non fai ges tan gran faillida,

Si 'l la garda e n' es cobeitos,

Com l' autres desaventuros

Qu' es tant de totz mals aips cargatz,

Qu' en gardar no 'l forsa beutatz

Ni res mas laidesa e cors fatz.


Perdigons, en fol razonatz;

E com ausetz anc dire vos

Q' om tenga so qu' es bel rescos,

Ni q' om gart domna eissernida,

Bella, de valor complida?


Doncs no la garda sos sens bos?

Mas la laida ab ditz enoios

Deu gardar lo maritz senatz,

Per q' om no veia sas foudatz

Ni com el es mal moilleratz.


Gaucelm, entr' els nescis agratz

Gent cubert blasme vergoignos;

Pero mal conseillatz l' espos,

Quan disetz qu' aia tal vida

Que gart sa mala escarida,

Ni fassa d' un malastre dos;

Miels a de gardar ochaizos

Bella domna on es grans beutatz,

Don par q' om sia enamoratz,

E deu n' esser meins encolpatz.


Perdigons, on plus en parlatz

Plus desmentetz vostras chansos,

Que gelosia es fols ressos,

Don totz lo mons brai' e crida

Q' om gart domna issernida,

Et es laitz blasmes entre nos;

Mas l' autre gardars es razos,

Ses gelosia e ses peccatz,

Q' om resconda so qu' es malvatz,

E mostre so dont es honratz.


Gaucelm, s' avol aver gardatz, 

D' avol thezaur etz poderos;

E no m par ges sens cabalos,

Qui pretz perd ni joi oblida

Per malvaisa causa aunida;

Mas qui per bel aver joios

Faill ni 'l trembla sens a sazos,

D' amor par qu' en sia forsatz;

E si d' aisso us meraveillatz,

Be m meravil si vos amatz.


Totz temps duraria ill tensos,

Perdigons, per qu' ieu voill e m platz

Qu' el Dalfin sia 'l plaitz pauzatz,

Qu' el jutje e la cort en patz.


Gaucelm, tant es vera ill razos

Qu' ieu defen, et el tan senatz,

Que, s' en lui es lo plaitz pauzatz,

Voill que per lui sia jutjatz.

Gaucelm Faidit et Perdigon.


Perdigons.

Perdigo. Perdigon.

VII, Perdigons, vostre sen digatz;

VII.


Perdigons, vostre sen digatz;

Que us par de dos maritz gelos?

L' us a moiller qu' es bella e pros,

Franca, cortesa e chausida,

E l' autres laida e marrida,

Villana e d' avol respos;

Chascuns es gardaire d' amdos:

E pos tant fols mestiers lor platz,

Ni aital es lor voluntatz,

Quals en deu esser meins blasmatz?


Gaucelm Faidit, ben voill sapchatz

Que de domna ab bellas faissos

Don tot lo mons es enveios,

Qui l' a pres de si aizida,

Non fai ges tan gran faillida,

Si 'l la garda e n' es cobeitos,

Com l' autres desaventuros

Qu' es tant de totz mals aips cargatz,

Qu' en gardar no 'l forsa beutatz

Ni res mas laidesa e cors fatz.


Perdigons, en fol razonatz;

E com ausetz anc dire vos

Q' om tenga so qu' es bel rescos,

Ni q' om gart domna eissernida,

Bella, de valor complida?


Doncs no la garda sos sens bos?

Mas la laida ab ditz enoios

Deu gardar lo maritz senatz,

Per q' om no veia sas foudatz

Ni com el es mal moilleratz.


Gaucelm, entr' els nescis agratz

Gent cubert blasme vergoignos;

Pero mal conseillatz l' espos,

Quan disetz qu' aia tal vida

Que gart sa mala escarida,

Ni fassa d' un malastre dos;

Miels a de gardar ochaizos

Bella domna on es grans beutatz,

Don par q' om sia enamoratz,

E deu n' esser meins encolpatz.


Perdigons, on plus en parlatz

Plus desmentetz vostras chansos,

Que gelosia es fols ressos,

Don totz lo mons brai' e crida

Q' om gart domna issernida,

Et es laitz blasmes entre nos;

Mas l' autre gardars es razos,

Ses gelosia e ses peccatz,

Q' om resconda so qu' es malvatz,

E mostre so dont es honratz.


Gaucelm, s' avol aver gardatz, 

D' avol thezaur etz poderos;

E no m par ges sens cabalos,

Qui pretz perd ni joi oblida

Per malvaisa causa aunida;

Mas qui per bel aver joios

Faill ni 'l trembla sens a sazos,

D' amor par qu' en sia forsatz;

E si d' aisso us meraveillatz,

Be m meravil si vos amatz.


Totz temps duraria ill tensos,

Perdigons, per qu' ieu voill e m platz

Qu' el Dalfin sia 'l plaitz pauzatz,

Qu' el jutje e la cort en patz.


Gaucelm, tant es vera ill razos

Qu' ieu defen, et el tan senatz,

Que, s' en lui es lo plaitz pauzatz,

Voill que per lui sia jutjatz.

Gaucelm Faidit et Perdigon.


Perdigons.

Perdigo. Perdigon.